Sức ép lạm phát có ảnh hưởng tới mục tiêu tăng trưởng?

Năm 2025, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ít nhất 8%, phấn đấu tăng trưởng đạt hai con số. Phục vụ mục tiêu này, mức trần lạm phát được Quốc hội nới lên 4,5 – 5%, cao hơn so với các năm trước nhằm tạo thêm dư địa cho chính sách tiền tệ và tài khóa.

Nghị quyết số 226/NQ-CP về mục tiêu tăng trưởng các ngành, lĩnh vực, địa phương và các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để bảo đảm tăng trưởng được Chính phủ ban hành mới đây cũng đưa ra mức trần lạm phát là 4,5%.

Báo cáo với Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, 7 tháng đầu năm, chỉ số lạm phát (chỉ số giá tiêu dùng - CPI) ước tăng 3,2 – 3,3%. Trong đó, diễn biến giá cả vẫn biến động tuân theo quy luật, tăng trong giai đoạn tết, giảm trở lại trong tháng 3 khi nhu cầu tiêu dùng hạ nhiệt.

Bước sang quý II/2025, CPI có xu hướng tăng, đặc biệt tăng mạnh gần 0,5% trong tháng 6 do giá nguyên vật liệu xây dựng tăng theo xu hướng của thị trường thế giới.

Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho biết, công tác điều hành giá, kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm tiếp tục có những điều kiện thuận lợi, có thể kể đến như chính sách miễn giảm chi phí giáo dục, giảm thuế, phí, nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào.

Trên cơ sở giả định CPI tăng đều giữa các tháng, bình quân mỗi tháng, dư địa tăng CPI từ 1,19 – 1,58% để hỗ trợ tăng trưởng nhưng vẫn nằm trong mức trần 4,5 – 5% được Quốc hội đặt ra.

Vẫn còn sức ép lạm phát

Bộ Tài chính dự báo, những tháng còn lại của năm 2025, giá cả hàng hóa, dịch vụ sẽ chịu sức ép khi giá nguyên, nhiên liệu, vật liệu nhập khẩu và một số mặt hàng lương thực, thực phảm có xu hướng tăng.

Nhiều cơ quan nghiên cứu đưa ra dự đoán, lạm phát trên toàn cầu vẫn có xu hướng gia tăng dù đã qua giai đoạn cao điểm 2022 – 2023, do tác động của bất ổn địa chính trị và xung đột cục bộ tại một số khu vực.

Điều này cũng kéo theo chi phí sản xuất gia tăng do doanh nghiệp phải tinh chỉnh, chuyển dịch chuỗi cung ứng nhằm hạn chế tác động tiêu cực từ bất ổn địa chính trị.

Một yếu tố rủi ro khác đẩy lạm phát tăng cao là tiền Việt Nam đang mất giá so với đồng USD, khiến hàng hóa nhập khẩu tăng giá.

Thực tế, dù sức mạnh đồng USD đang có xu hướng tụt giảm nhưng tỷ giá USD với tiền Việt Nam vẫn tăng bởi chính sách nới lỏng lãi suất và áp lực từ chính sách thuế quan của Mỹ, bên cạnh việc Ngân hàng Nhà nước mua vào ngoại tệ và khối ngoại rút ròng khỏi thị trường chứng khoán.

Theo dự đoán của Ngân hàng UOB, tỷ giá giữa USD và đồng Việt Nam sẽ tiếp tục tăng đến quý III/2025, sau đó có thể hạ nhiệt dần nhưng vẫn ở mức cao vào quý IV/2025, có thể đến năm 2026 mới quay về mức ổn định.

Ngoài ra, nửa cuối năm thường ghi nhận áp lực lạm phát từ cung tiền cao hơn so với đầu năm bởi các khoản đầu tư công được gấp rút giải ngân. Bên cạnh đó, việc Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay cũng sẽ làm tăng cung tiền và đẩy lạm phát đi lên.

Tăng cung tiền để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế còn lạm phát là hệ lụy đi kèm luôn là bài toán khó cần được cân đối trong công tác điều hành chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.

Bài toán này càng khó giải hơn nữa khi mục tiêu tăng trưởng năm 2025 là trên 8%, ngoài ra còn phải tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số nhiều năm tiếp theo, tức là cần nới rộng mạnh mẽ cung tiền phục vụ đầu tư tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát phục vụ tăng trưởng có thể được san sẻ một phần thông qua chính sách trọng cung.

Năm 2025, Bộ Chính trị ban hành bốn nghị quyết về kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới xây dựng, thực thi pháp luật, còn gọi là “bộ tứ trụ cột” tạo nền tảng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

“Bộ tứ” trụ cột này có thể hiểu là hướng chính sách trọng cung, tập trung tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh tế, qua đó nâng cao sản lượng tiềm năng, nới rộng tăng trưởng tiềm năng.

Nếu các nghị quyết này được triển khai hiệu quả, nền tảng tăng trưởng được bảo đảm, các chính sách trọng cầu như tài khóa và tiền tệ sẽ được giảm bớt áp lực, qua đó kiểm soát hiệu quả lạm phát nhưng vẫn duy trì động lực cho tăng trưởng.

Còn về các giải pháp điều hành giá, Thứ trưởng Lê Tấn Cận kiến nghị, các bộ, ngành, địa phương chủ động công tác bình ổn giá, giám sát chặt chẽ cung – cầu đối với các mặt hàng thuộc lĩnh vực quản lý và có phương án ứng phó phù hợp với các mặt hàng thiết yếu khi nhu cầu tăng cao.

Bên cạnh đó, tăng cường kê khai, niêm yết, công khai giá, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm như tăng giá bất hợp lý. Công tác tuyên truyền, thông tin cũng phải đảm bảo minh bạch, kịp thời, tránh gây lạm phát kỳ vọng.