Tiêu điểm
TS. Trần Đình Thiên: Kinh tế tư nhân vẫn rất nhỏ bé và yếu kém
Theo TS. Trần Đình Thiên, sau 30 năm đổi mới, Việt Nam đang quá ít các tập đoàn tư nhân lớn, càng ít tập đoàn lớn định hướng đầu tư sản xuất mà chủ yếu lớn nhờ kinh doanh bất động sản.
TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, sau 30 năm cải cách chuyển sang kinh tế thị trường, cơ cấu của nền kinh tế Việt Nam hiện tại cải thiện vẫn khá chậm.
Đóng góp lớn vào GDP vẫn là thành phần kinh tế nhà nước với 28% và kinh tế hộ gia đình với 32%.
Theo ông Thiên, đây là hai lực lượng có “vấn đề” nhất về năng lực, bởi khu vực hộ gia đình là lực lượng nhỏ bé, manh mún và yếu kém nhất còn khu vực doanh nghiệp Nhà nước thì hoạt động rất kém hiệu quả, thua lỗ lớn, nợ xấu nhiều, tiêu phí tài nguyên và nguồn lực quốc gia.
Cả hai thành phần chủ yếu tạo GDP của Việt Nam đều có sức cạnh tranh yếu cho thấy các khu vực kinh tế này khó có thể là trụ cột bảo đảm cho nền kinh tế năng lực hội nhập và cạnh tranh quốc tế thành công.
Trong khi đó, kinh tế tư nhân trong nước, tuy về nguyên tắc phải là lực lượng đóng góp chủ yếu vào GDP thì sau 30 năm đổi mới, chỉ đóng góp chưa đến 10%. Mặc dù là “động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế”, thành phần này chỉ tăng thêm được 0,8 điểm phần trăm tỷ phần trong GDP sau 6 năm.
Mặt khác, thành phần này lại có hai đặc điểm quan trọng là số doanh nghiệp “nhỏ và siêu nhỏ” chiếm đến 95 - 96% tổng số doanh nghiệp; số lượng doanh nghiệp “vừa” quá ít (chỉ chiếm khoảng 1,7%). Chính điều này đã tạo thành chỗ khuyết thiếu cơ cấu nghiêm trọng.
Tỷ trọng quá nhỏ bé của nhóm doanh nghiệp vừa chứng tỏ doanh nghiệp tư nhân Việt Nam rất khó lớn, chậm lớn và cũng khó có lực lượng tốt để phát triển thành doanh nghiệp lớn.
Quyết tâm loại bỏ rào cản để phát triển khu vực kinh tế tư nhân
Hiện tại Việt Nam đang quá ít các tập đoàn tư nhân lớn, càng ít tập đoàn lớn định hướng đầu tư sản xuất mà chủ yếu lớn nhờ kinh doanh bất động sản. Các tập đoàn tư nhân lớn do đó vẫn chưa thể đóng vai trò là lực lượng trụ cột, dẫn dắt cạnh tranh, phát triển và định hình chân dung nền kinh tế.
Nhóm doanh nghiệp tư nhân lớn của Việt Nam có nhiều cơ hội để lớn lên nhưng lại đối mặt với một môi trường kinh doanh nhiều rủi ro, lực lượng này lớn lên nhờ đầu cơ là chính. Tài năng của doanh nhân Việt Nam tập trung vào đầu cơ chứ không phải cho đầu tư và cạnh tranh quốc tế.
Tại Diễn đàn Triển vọng phát triển kinh tế tư nhân Việt Nam 2019, ông Thiên khẳng định, thể trạng của khu vực kinh tế trong nước vẫn còn yếu, hầu hết các doanh nghiệp chưa hồi phục lại được mức trước khủng hoảng năm 2010. Mặc dù khu vực tư nhân có những bước tiến, song thực lực cơ bản vẫn là “nhỏ bé”, “manh mún” và “yếu kém”.
Cũng theo nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, trong khi kinh tế tư nhân còn "nhỏ bé", thì khu vực FDI lại tăng trưởng manh, thể hiện xu thế “bành trướng” và “gây áp lực” lên khu vực nội địa một cách đáng lo ngại. Chỉ trong một thời gian ngắn, khu vực FDI đã “ăn nên làm ra”, đóng góp tới 20% GDP, với tốc độ gia tăng mang tính áp đảo.
Ông Thiên cho rằng, khu vực FDI lớn mạnh nhanh như vậy một phần là nhờ các doanh nghiệp FDI có thế mạnh vượt trội hơn hẳn các doanh nghiệp tư nhân Việt về thực lực tài chính, năng lực quản trị, sức mạnh thị trường, trình độ công nghệ và khả năng gia nhập chuỗi sản xuất toàn cầu.
Bên cạnh đó, lý do quan trọng không kém là do họ biết dựa vào thế mạnh của mình để tận dụng những lợi thế và ưu đãi mà Việt Nam dành cho đầu tư nước ngoài như lợi thế “tự nhiên” lao động dồi dào, tiền lương thấp, tài nguyên, vị trí địa lý, quy mô và sức tăng trưởng thị trường và các ưu đãi chính sách tiếp cận đất đai, miễn giảm thuế, cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương.
Một điều nghịch lý là những ưu đãi này không được dành cho các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, trong khi các doanh nghiệp Việt Nam lại bị trói buộc và hạn chế bởi nhiều thể chế, chính sách và các quy định đặc thù, ông Thiên nhận định.
Từ thực trạng của kinh tế Việt Nam, TS. Trần Đình Thiên cho rằng, nhìn từ góc độ cơ cấu các thành phần, tình trạng nền kinh tế hiện nay rất đáng báo động.
Nền kinh tế với cơ cấu thành phần – lực lượng như vậy là kết quả của một chiến lược phát triển nền kinh tế nhiều thành phần “có vấn đề”: phân biệt đối xử, không tôn trọng nguyên tắc thị trường, xác định vai trò, chức năng của các lực lượng kinh tế sai lệch kéo dài, làm méo mó môi trường kinh doanh thông qua các chính sách thiên lệch.
Thực chất, cho đến nay, Việt Nam vẫn chưa có một chiến lược phát triển doanh nghiệp Việt đúng nghĩa. Đây là hậu quả của cách tư duy về phát triển doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường nhưng không hiểu đúng và không tôn trọng các nguyên lý nền tảng, cốt lõi của kinh tế thị trường.
Đơn cử như chủ trương phát triển kinh tế thị trường nhưng không chú trọng, quan tâm phát triển các thị trường, đặc biệt là thị trường các nguồn lực; không coi trọng phát triển khu vực doanh nghiệp tư nhân đúng kiểu thị trường. Cùng với đó là áp dụng cơ chế phân bổ nguồn lực do nhà nước quyết định, phủ nhận nguyên lý cạnh tranh thông qua việc áp dụng các chính sách “phi thị trường”, cơ chế “xin – cho".
Chính vì vậy, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, để giúp kinh tế tư nhân phát triển, đã tới lúc Việt Nam cần chuyển từ lập trường “phân biệt đối xử” giữa các thành phần kinh tế sang bình đẳng trên cơ sở định vị đúng chức năng của mỗi khu vực kinh tế.
Qua đó, tạo điều kiện tiên quyết để giúp các doanh nghiệp tư nhân phát triển lớn mạnh và có một nền kinh tế thị trường bền vững, hiệu quả.
Chuyên gia lo ngại đề xuất đưa khối kinh tế tư nhân vào cơ quan quản lý FDI
Chính phủ sẽ dốc toàn lực thúc đẩy nền kinh tế tư nhân
Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư, Chính phủ luôn nhận thức rằng, doanh nghiệp tư nhân là một động lực quan trọng cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, do đó, trong thời gian tới, Chính phủ sẽ dốc toàn lực hỗ trợ tư nhân thuận lợi làm kinh tế.
Chuyên gia lo ngại đề xuất đưa khối kinh tế tư nhân vào cơ quan quản lý FDI
Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC) cho rằng Việt Nam cần thành lập một cơ quan quản lý đầu tư nước ngoài thế hệ mới có đầy đủ chức năng để chỉ đạo việc thực hiện chiến lược thu hút FDI thế hệ mới.
Kinh tế tư nhân đóng góp gì vào những con số kỷ lục năm 2017?
Theo ông Trần Anh Vương, Phó chủ tịch Hội doanh nhân trẻ Việt Nam, những con số tăng trưởng ấn tượng của năm 2017 có sự đóng góp rất lớn từ khu vực kinh tế tư nhân.
Lãnh đạo FPT, VinaCapital tham gia Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân
Ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân sẽ tư vấn, đề xuất việc cải cách cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính liên quan đến phát triển kinh tế tư nhân gắn với mục tiêu kinh tế quốc gia.
Quảng Ninh nâng tầm sức hút vốn FDI
Cải thiện môi trường đầu tư và mở rộng hạ tầng công nghiệp, Quảng Ninh hướng tới dòng vốn chất lượng cao, tăng năng lực sản xuất, tạo động lực tăng trưởng dài hạn.
M&A và bài toán phân bổ lại nguồn lực trong bối cảnh mới
Từ tái cấu trúc sở hữu, mở rộng đầu tư đến thoái vốn khỏi những tài sản không còn được ưu tiên, các thương vụ M&A đang phản ánh sự điều chỉnh chiến lược của doanh nghiệp Việt, với trọng tâm ngày càng hướng đến hiệu quả phân bổ nguồn lực và khả năng tạo giá trị sau giao dịch.
Cuộc đua kết nối của những ông lớn cảng biển Việt Nam
Khi năng lực hạ tầng ngày càng được mở rộng, lợi thế của cảng biển không còn chỉ nằm ở quy mô cầu cảng mà còn ở khả năng thu hút nguồn hàng, phát triển tuyến vận tải quốc tế và kiểm soát các mắt xích trong chuỗi logistics.
Việt Nam và Đan Mạch nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện
Việt Nam và Đan Mạch khẳng định quyết tâm chung thúc đẩy thương mại, đầu tư song phương và tháo gỡ các rào cản.
Muốn có thành phố học tập, TP.HCM cần doanh nghiệp học tập
Biti’s, Talentnet hay Unilever đều cho rằng xây dựng thành phố học tập cần bắt đầu từ doanh nghiệp và sự kết nối giữa nhà trường, chính quyền với cộng đồng.
Quảng Trị và T&T Group bàn cách tháo gỡ khó khăn, tăng tốc triển khai loạt dự án trọng điểm
Ngày 19/10, UBND tỉnh Quảng Trị đã có buổi làm việc với Tập đoàn T&T Group nhằm rà soát tiến độ các dự án đầu tư trên địa bàn, đồng thời trao đổi giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy các dự án trọng điểm.
Quảng Ninh nâng tầm sức hút vốn FDI
Cải thiện môi trường đầu tư và mở rộng hạ tầng công nghiệp, Quảng Ninh hướng tới dòng vốn chất lượng cao, tăng năng lực sản xuất, tạo động lực tăng trưởng dài hạn.
Vietjet và Satair trao thoả thuận chiến lược phát triển chuỗi cung ứng hàng không tại Việt Nam
Ngày 22/10/2026, tại Copenhagen, Đan Mạch, Vietjet và Satair - công ty thuộc Airbus Services, đã trao biên bản ghi nhớ chiến lược, mở rộng hợp tác về chuỗi cung ứng, quản lý vật tư và các giải pháp hỗ trợ khai thác, bảo dưỡng tàu bay.
Cỗ máy ủy thác nghìn tỷ của nhóm Leadvisors
Với vốn điều lệ 35 tỷ đồng và 14 nhân sự, Công ty Quản lý quỹ Leadvisors đang quản lý gần 3.000 tỷ đồng tiền ủy thác, trong đó có tiền của chính tập đoàn mẹ và chủ tịch.
'Ảo ảnh' sau những đợt IPO
Chất lượng một thương vụ IPO được quyết định bởi hiệu quả sử dụng vốn, năng lực quản trị và khả năng thực hiện cam kết với cổ đông sau khi doanh nghiệp lên sàn.
Đưa 'điều quý giá' bước ra đời thực
Đánh dấu hành trình 27 năm đồng hành cùng các gia đình Việt Nam, Prudential Việt Nam tổ chức triển lãm đa trải nghiệm "Điều quý giá".
Khơi thông 300 tỷ USD vốn đầu tư: Nút thắt ở khả năng luân chuyển
Nhu cầu vốn ngày càng lớn đòi hỏi đa dạng hóa các kênh huy động, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.





.jpg)















































