Diễn đàn quản trị
Bài học quản trị nhìn từ Xây dựng Hòa Bình và Hòa Phát
Những mâu thuẫn cấp cao tại Tập đoàn Hòa Bình hay quyết định xử phạt được Uỷ ban Chứng khoán đưa ra đối với Tập đoàn Hòa Phát là kết quả của một cấu trúc và văn hoá HĐQT công ty thiếu vững mạnh.
Đánh giá của ông Phan Lê Thành Long, Tổng giám đốc Viện Thành viên HĐQT Việt Nam (VIOD) cho thấy, quản trị công ty ở Việt Nam chỉ đang trong giai đoạn mới bắt đầu đi vào thực hành các quy tắc quản trị công ty tốt nhất. Vai trò của HĐQT trong nhiều doanh nghiệp Việt Nam được thể hiện không rõ nét do xu hướng phụ thuộc vào các cá nhân, hoặc vận hành theo văn hoá một ông chủ.
“Thách thức lớn nhất của các doanh nghiệp niêm yết ở giai đoạn thị trường tài chính biến động khó lường như hiện nay là làm sao xây dựng một cấu trúc HĐQT vững mạnh và triển khai văn hoá HĐQT tuân thủ các quy định cũng như các thông lệ tốt nhất về quản trị công ty để tránh những rủi ro không đáng có và hướng đến phát triển bền vững”, ông Long nói trong sự kiện Director Talk #7 do VIOD tổ chức.
Cuối năm 2022, HĐQT Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình đã đưa ra các nghị quyết để chuyển giao vị trí Chủ tịch HĐQT mà ông Lê Viết Hải đang đảm nhiệm cho một thành viên độc lập HĐQT từ ngày 1/1/2023 và lập nên hội đồng sáng lập do ông Hải làm chủ tịch. Quyết định này được đưa ra nhằm đáp ứng quy định của luật pháp hiện hành về việc tổng giám đốc không được là người nhà của thành viên HĐQT.
Tuy nhiên vào những ngày cuối cùng của 2022 trước khi các nghị quyết trên đi vào thực thi thì Hòa Bình lại liên tiếp có các động thái như tổ chức họp HĐQT với nhiều tranh cãi giữa các bên và đưa ra nghị quyết để huỷ bỏ các nghị quyết trước đó. Chính những điều này đã tạo ra một cuộc nội chiến rất lớn trong HĐQT ở Hòa Bình. Hai thành viên độc lập HĐQT cho rằng nghị quyết cuối cùng đưa ra là không hợp pháp, họ cũng đã chia sẻ những nội tình về vấn đề tài chính tại Hòa Bình cho báo giới. Nhiều xáo trộn lớn đã xảy ra.
“Sự kiện đó của Hòa Bình cho thấy nếu không xây HĐQT với cấu trúc vững mạnh và một văn hoá HĐQT hoạt động hiệu quả thì rủi ro tiềm ẩn rất lớn đến từ thượng tầng của doanh nghiệp niêm yết”, ông Long nói.
Tập đoàn Hòa Phát giữa năm ngoái bị Uỷ ban Chứng khoán quyết định phạt 125 triệu đồng vì không có thành viên HĐQT độc lập, dù sở hữu con số vàng 7 thành viên. Nghị định 155 của Chính phủ hướng dẫn Luật chứng khoán quy định cơ cấu HĐQT của công ty đại chúng phải đảm bảo tối thiểu 1/3 tổng số thành viên HĐQT là thành viên độc lập.
“Các doanh nghiệp có thể chưa hình dung hết vai trò của thành viên độc lập HĐQT và văn hoá HĐQT. Ở Việt Nam có xu hướng là ông chủ sẽ đóng vai trò quan trọng thay vì sự ảnh hưởng và hoạt động của HĐQT theo đúng luật pháp cũng như thông lệ tốt nhất về quản trị công ty", ông Long nói.
Theo Tổng giám đốc VIOD, HĐQT không chỉ phải tuân thủ các quy định hiện hành của pháp luật mà cần làm tốt hơn, xây văn hoá HĐQT hướng tới văn hoá phát triển bền vững, để HĐQT đóng vai trò đại diện cho các cổ đông, giúp doanh nghiệp tăng trưởng và phát triển bền vững.

Từ hai trường hợp trên, ông Long chỉ ra 5 bài học quan trọng liên quan đến HĐQT. Một là xây cấu trúc HĐQT bền vững với con số thành viên “vàng" là 7 người để đáp ứng vai trò của HĐQT trong các tiểu ban hay uỷ ban, đặc biệt là uỷ ban kiểm toán. Cấu trúc này cần đảm bảo cân bằng và đa dạng, thậm chí là đa dạng về giới tính cũng như về nền tảng kiến thức và kinh nghiệm.
Hai là cần đảm bảo tuân thủ về số lượng thành viên HĐQT độc lập. Thứ ba, xây văn hoá HĐQT một cách thực chất, văn hoá hội đồng thay vì “công ty 1 người". Thứ tư là cần đảm bảo yếu tố đạo đức nghề nghiệp, đặc biệt là đối với các thành viên độc lập HĐQT.
Thứ năm, cần có sự hiểu và tuân thủ các quy định của luật pháp để tránh những rủi ro không đáng có với các thành viên HĐQT nói riêng và doanh nghiệp cũng như các cổ đông nói chung.
Chẳng hạn, với tình huống của Hòa Bình thì hội đồng sáng lập là tổ chức không được quy định trong luật, nếu đưa ra pháp luật thì HĐSL sẽ bị vô hiệu. Hay như việc thành viên độc lập HĐQT cần có trách nhiệm bảo mật, không được tự ý cung cấp thông tin tiêu cực của công ty ra bên ngoài….
Cấu trúc của HĐQT hoạt động hiệu quả và bền vững
Một mô hình cho HĐQT hoạt động hiệu quả phải đảm bảo bốn yếu tố.
Thứ nhất là đóng góp của các thành viên HĐQT. HĐQT phải tổ chức các cuộc họp định kỳ và có sự tham gia đầy đủ của các thành viên, bao gồm những cổ đông nắm giữ lượng cổ phiếu lớn nằm trong HĐQT và thành viên độc lập HĐQT. Dù có nắm cổ phiếu hay không thì thành viên HĐQT đều được đóng góp vào việc phát triển chiến lược, cung cấp nguồn lực và giám sát các hoạt động của ban điều hành, ban giám đốc của doanh nghiệp.
Thứ hai là vai trò giám sát, đại diện cho tất cả cổ đông bao gồm cổ đông lớn có quyền kiểm soát và cổ đông nhỏ không có quyền kiểm soát; thực thi các hoạt động giám sát, giải quyết các mâu thuẫn, đặc biệt là về lợi ích trong HĐQT cũng như ban điều hành.
Để thực hiện vai trò đóng góp và giám sát thì HĐQT phải được cơ cấu làm sao để có đầy đủ các kỹ năng - yếu tố thứ ba của mô hình HĐQT vững mạnh. Các kỹ năng được khuyến nghị trong thông lệ tốt về quản trị công ty có thể kể đến như: kỹ năng chuyên ngành, kỹ năng luật pháp và tài chính…
Các kỹ năng đảm bảo tính đa dạng, với sự dẫn dắt của chủ tịch HĐQT. Một trong các thông lệ tốt của quản trị công ty là thành viên độc lập HĐQT giữ chức chủ tịch HĐQT để có thể đóng vai trò như một chuyên gia, điều phối, tổ chức và vận hành một HĐQT đáp ứng các tiêu chuẩn, đặc biệt là các tiêu chuẩn quốc tế về quản trị công ty.
Từ đó, HĐQT có thể có khả năng phân tích, giám sát về tài chính, đảm bảo tính tuân thủ các quy định bên nội bộ và bên ngoài, các quy chế quản trị công ty, quy chế tài chính, vận hành, quy định pháp luật có liên quan....
“Việc đảm bảo bốn yếu tố đó sẽ giúp doanh nghiệp thực thi, phát triển văn hoá HĐQT, thể hiện rõ vai trò các thành viên HĐQT. Dần dần, văn hoá đó sẽ phản ánh được vào hiệu quả kinh doanh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp niêm yết”, ông Long nói.
Ông Nguyễn Công Phú rút khỏi HĐQT Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình
Để thành viên độc lập HĐQT thực hiện tốt vai trò giám sát
Giám sát là một trong những vai trò quan trọng mà thành viên độc lập HĐQT cần phải thực hiện tốt để đảm bảo hài hòa, cân bằng lợi ích các bên trong công ty, đảm bảo các quyết định công bằng của HĐQT, bảo vệ quyền và lợi ích của tất cả cổ đông.
Nâng cao năng lực và văn hóa của hội đồng quản trị công ty
Vượt lên trên sự tuân thủ, quản trị công ty đang được coi là một trong ba thành tố quan trọng làm nên sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, là một thước đo năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Bàn về hội đồng quản trị tương lai
Ngày 7/12/2022, Hội Thành viên độc lập HĐQT doanh nghiệp Việt Nam (VNIDA) sẽ tổ chức hội nghị cấp cao các thành viên HĐQT Việt Nam.
Những rào cản kìm hãm hoạt động của thành viên độc lập HĐQT
Thực tế hiện nay cho thấy, vì nhiều lý do chủ quan cũng như khách quan, thị trường đang thiếu trầm trọng người hành nghề thành viên độc lập HĐQT, đồng thời, các thành viên độc lập HĐQT cũng chưa thực sự thể hiện được vai trò của mình.
Khi thương hiệu phải học cách sống thật trong thế giới giả lập
Thương hiệu đáng tin không đến từ công nghệ, mà từ cách doanh nghiệp sống thật và nuôi dưỡng niềm tin bằng con người.
Trải nghiệm rượu vang theo cách Đa Lộc
Từ nhà hàng cao cấp đến người tiêu dùng cá nhân, trải nghiệm rượu vang tại Đa Lộc luôn bắt đầu bằng hiểu biết và kết thúc bằng trọn vẹn cảm xúc.
Khi doanh nghiệp chọn pháp lý để bảo vệ danh tiếng trước tin giả
Khi mạng xã hội khiến ranh giới giữa thật và giả trở nên mong manh, nhiều doanh nghiệp bắt đầu tìm đến pháp lý như một cách bảo vệ danh tiếng.
Dữ liệu là nhiên liệu mới, nhưng AI mới là động cơ để doanh nghiệp bứt tốc
Dù nhận thức về AI đã sâu hơn, doanh nghiệp Việt vẫn chậm tạo giá trị thực. Chỉ khi hiểu mình đang ở đâu, họ mới có thể biến nhận thức thành hành động.
Vinacacao và hành trình vượt qua bức tường tâm lý sính hàng ngoại của người Việt
Từ lý thuyết “kháng cự với đổi mới” đến chiến lược thương hiệu, Vinacacao đang viết lại câu chuyện niềm tin của người tiêu dùng Việt.
Gió đảo chiều ngành xi măng
Bước qua giai đoạn khó khăn, một số doanh nghiệp xi măng bắt đầu ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực dù thị trường chưa thực sự thuận lợi.
Techcombank phân phối sản phẩm bảo hiểm nhân thọ Techcom Life
Sự kết hợp giữa năng lực ngân hàng số hàng đầu Việt Nam của Techcombank và các giải pháp bảo hiểm thế hệ mới của Techcom Life kỳ vọng sẽ góp phần mang lại giải pháp bảo hiểm hiện đại, khác biệt, đặt khách hàng.
CEO Quỹ Manulife Việt Nam: Mục đích của đầu tư là gia tăng tài sản
"Đừng đầu tư theo cách đày đọa bản thân và trở thành nạn nhân của thị trường", bà Trần Thị Kim Cương, Tổng giám đốc Manulife IM nhấn mạnh.
Trên đỉnh Tủa Chùa, cô gái 9X thắp lửa đam mê cho trà Shan tuyết Việt
Giữa lớp sương trắng phủ núi Tủa Chùa, Nguyễn Mỹ Linh chăm chút từng búp chè cổ thụ, như đang chạm vào ký ức quê hương. Bên giỏ chè và chai Number 1 mát lạnh, cô tìm thấy nguồn năng lượng để tiếp tục hành trình bền bỉ, lan tỏa tinh thần “bền đam mê” tới thế hệ trẻ Việt, chứng minh rằng mỗi ngày đều là cơ hội để biến đam mê thành hiện thực.
Ông Vũ Văn Tiền trở lại làm Chủ tịch ABBank
Ông Vũ Văn Tiền rút khỏi vị trí Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Geleximco và được bổ nhiệm trở lại chức vụ Chủ tịch ABBank.
Tân Á Đại Thành có thêm dự án nhà ở gần 3ha tại Hà Nội
Một công ty thành viên của Tân Á Đại Thành được chấp thuận chuyển đổi gần 3ha đất nông nghiệp để làm tổ hợp dự án nhà ở nghìn tỷ tại TP. Hà Nội.
F88 nhận khoản vay chiến lược từ tập đoàn Đài Loan
Đây là lần đầu tiên F88 nhận khoản vay từ một định chế tài chính nước ngoài là Chailease Holding, có trụ sở tại Đài Loan và tuổi đời gần 50 năm.























































