Chuyên gia xác định lỗ hổng gây thất thoát trong quản lý đất đai

An Chi Thứ tư, 27/06/2018 - 16:43

Theo GS. Đặng Hùng Võ, hạn chế trong cách tính giá trị đất là nguyên nhân chính dẫn đến những thất thoát ngân sách khi triển khai các dự án đổi đất lấy hạ tầng.

GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường

Luật Đất đai 2013 chưa đáp ứng được thực tế

Tại Hội thảo Pháp luật và thực tiễn về tiếp cận đất đai của doanh nghiệp tại Việt Nam diễn ra sáng 27/6, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường đã chỉ ra hàng loạt những lỗ hổng trong quản lý đất đai gây thất thoát cho ngân sách Nhà nước. 

Ông Võ đặc biệt nhấn mạnh đến những bất cập trong việc phát triển các dự án đổi đất lấy hạ tầng. Theo ông Võ, khoảng trống lớn nhất của Luật Đất đai hiện nay là câu chuyện biến vốn đất thành vốn tài chính, "đây là khâu yếu nhất của Luật Đất đai 2013 do chưa đáp ứng được thực tế".

Ông Võ cho rằng, cách tính giá trị đất đai trong Luật Đất đai 2013 còn tồn tại nhiều hạn chế, Luật Đất đai chỉ quy định về thẩm quyền giao đất thực hiện dự án BT, còn phần định giá thì "biến mất". Trong khi đó, "cái người ta cần là định giá chứ không phải thẩm quyền giao đất", ông Võ nói. 

Mặt khác, luật cũng không quy định ai là người có trách nhiệm trong việc kiểm toán giá trị đất đai, công trình nhà đầu tư đã làm, tính toán giá trị đất đai đối ứng trả cho nhà đầu tư, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường, nhận định.

Hà Nội khẳng định 'tham nhũng, thất thoát ngân sách rất khó xảy ra' tại các dự án BT

Một vấn đề khác là quản lý đất đai liên quan đến cổ phần hoá. Theo ông Võ, quy định hiện nay vẫn không tính giá trị đất đai đối với đất thuê của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thuê đất cũng có 2 trường hợp là trả tiền 1 lần và trả tiền hàng năm.

"Nếu trả 1 lần thì đó chính là hình thức tích lũy. Luật Đất đai 2003 gọi là giao đất, Luật Đất đai 2013 gọi là thuê đất trả 1 lần. Quy định không tính giá trị đất đai với đất thuê thì đúng với luật 2003 chứ không đúng với luật 2013". 

Hơn nữa, nếu thuê đất trả tiền hàng năm thì cũng cần phải tính giá trị của phần đất thuê vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần. Bởi đất đai hiện vẫn chỉ tính giá trị sử dụng của khu đất đó chứ chưa tính đến giá trị lợi thế của đất, Trong khi đó, lợi thế thuê đất thực tế đã tạo ra những giá trị vô hình cho khu đất, giá trị về địa điểm, được thuê đất tại đó, ông Võ khẳng định.

"Cơ chế xin cho khiến Nhà nước thiệt cả hai đầu"

Về những thất thoát trong quản lý đất đai, ông Trần Ngọc Hùng, Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam cũng cho rằng việc xác định giá đất đối ứng đối với các dự án đổi đất lấy hạ tầng khi giao đất cho chủ đầu tư thực hiện dự án đang tồn tại nhiều bất cập.

Hiện nay đang thực hiện theo giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành, mức giá này thấp hơn rất nhiều so với giá thị trường gây thất thoát lãng phí đất đai, làm lợi cho nhà đầu tư và một số người có chức, quyền liên quan thông qua cơ chế xin - cho.

Điển hình là giá đất khi giao các mảnh đất cho chủ đầu tư là nhà ở khi di dời các nhà máy, biển báo, kho tàng rất thấp theo giá tỉnh ban hành, không đấu giá, không công khai minh bạch. Chủ đầu tư chạy - xin - cho để được có dự án hưởng lợi cực lớn. Đó là các dự án BT giá công trình là giá giao cho chủ đầu tư lập nên rồi “thẩm định” “xét duyệt”, không đấu thầu. 

Trong khi giao đất lại không đấu giá mà lại giao giá chủ yếu dựa trên khung giá do UBND tỉnh ban hành dẫn đến Nhà nước thiệt cả 2 đầu, nhà đầu tư lợi cả 2 đầu. 

"Cơ chế xin - cho này tạo điều kiện cho tham ô tham nhũng mà hàng loạt vụ án đang và sẽ xét xử, liên quan đến đất đai, dính đến nhiều cán bộ có chức, có quyền", ông Hùng cho hay. 

Dự án BT: Mảnh đất vàng để trục lợi

Theo ông Hùng, với những vấn đề nổi cộm trong Luật Đất đai như hiện nay, cần nghiên cứu xem xét sửa đổi bổ xung: Trình tự thủ tục thực hiện vào thu hồi về giao đất chống cửa quyền, lợi ích nhóm cần sự tham gia của tổ chức xã hội nghề nghiệp và người dân trong quy trình thực hiện các dự án, phương thức đền bù, giá đền bù; phân loại đất, sử dụng đất đô thị; định giá đất; hạn mức sử dụng đất; cấp quyền sử dụng đất; thanh tra và xử lý vi phạm.

Để có thể tổng hợp một cách đầy đủ, ông Hùng kiến nghị tổ chức thành lập một nhóm nghiên cứu từng điều, từng khoản để kiến nghị các cơ quan các điều cần sửa đổi bổ sung để Luật Đất đai đi vào cuộc sống góp phần chống tham nhũng tiêu cực đất đai, một trong những lĩnh vực nổi cộm nhất trong xã hội theo hai phương thức. 

Phương thức 1, kiến nghị xem xét đề nghị sửa đổi bổ sung một số điểm, điều nổi cộm nhất. Phương thức 2: Xem xét sửa đổi một cách toàn diện, đồng bộ từng điều, từng khoản, thậm chí trở thành Bộ Luật Đất đai vì đây là vấn đề rất lớn của xã hội.

Lỗ hổng lớn trong định giá đất đai

Lỗ hổng lớn trong định giá đất đai

Tiêu điểm -  6 năm
Giá đất quy định trong bảng giá đất của các địa phương chỉ tương đương khoảng 30 - 50% giá thị trường.
Lỗ hổng lớn trong định giá đất đai

Lỗ hổng lớn trong định giá đất đai

Tiêu điểm -  6 năm
Giá đất quy định trong bảng giá đất của các địa phương chỉ tương đương khoảng 30 - 50% giá thị trường.
HoREA chỉ rõ sự thiếu minh bạch trong đầu tư BT

HoREA chỉ rõ sự thiếu minh bạch trong đầu tư BT

Tiêu điểm -  6 năm

Hiệp hội Bất động sản TP. HCM cho rằng, hình thức đầu tư đối tác công - tư (PPP) trong thời gian qua tại một số dự án trên địa bàn TP. HCM đã bộc lộ những mặt hạn chế, thiếu tính minh bạch.

BTCValue vào danh sách 100 thành viên của sáng kiến toàn cầu quản trị nhân văn

BTCValue vào danh sách 100 thành viên của sáng kiến toàn cầu quản trị nhân văn

Diễn đàn quản trị -  6 năm

Công ty thẩm định giá BTCValue đã tham gia và trở thành 1 trong 100 thành viên của Sáng kiến toàn cầu về quản trị nhân văn do Hội đồng Doanh nghiệp nhỏ toàn cầu (ICSB) sáng lập.

Bất động sản Phát Đạt đặt cược vào các dự án BT

Bất động sản Phát Đạt đặt cược vào các dự án BT

Doanh nghiệp -  6 năm

Quỹ đất trong tương lai của Công ty Bất động sản Phát Đạt sẽ đến từ các dự án đổi đất lấy hạ tầng (BT).

TP.HCM tổng kiểm tra, rà soát các dự án BOT, BT

TP.HCM tổng kiểm tra, rà soát các dự án BOT, BT

Tiêu điểm -  7 năm

UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan rà soát, tổng hợp các dự án đầu tư theo hình thức BT, BOT trên địa bàn... để báo cáo Ban Cán sự UBND TP.HCM trình Thường trực Thành ủy trước ngày 8/12.

Quan hệ Việt Nam – Singapore đang phát triển nhanh và sâu rộng

Quan hệ Việt Nam – Singapore đang phát triển nhanh và sâu rộng

Tiêu điểm -  10 giờ

Việt Nam và Singapore tăng cường hợp tác toàn diện, mở rộng đầu tư, kinh tế số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tổ hợp Alumin hơn 910 triệu USD tại Bình Phước thông đường

Tổ hợp Alumin hơn 910 triệu USD tại Bình Phước thông đường

Tiêu điểm -  1 ngày

Tổ hợp Alumin công suất hai triệu tấn alumin/năm tại tỉnh Bình Phước hứa hẹn về đích trong 6 năm tới, sau khi nhận chủ trương và định hình chủ đầu tư.

Chuyện ngành nhựa chinh phục thị trường Hoa Kỳ

Chuyện ngành nhựa chinh phục thị trường Hoa Kỳ

Tiêu điểm -  2 ngày

Ngành nhựa thành công chinh phục thị trường Hoa Kỳ nhưng sẽ phải đối diện với nhiều khó khăn để giữ và phát triển thị phần tại nền kinh tế hàng đầu thế giới.

MB thu xếp 12.500 tỷ đồng cho dự án điện phân nhôm Đắk Nông

MB thu xếp 12.500 tỷ đồng cho dự án điện phân nhôm Đắk Nông

Tiêu điểm -  3 ngày

Điện phân nhôm Đắk Nông, dự án sản xuất nhôm kim loại đầu tiên của Việt Nam với hàng loạt ưu đãi đang nhen hy vọng về đích trong năm tới, sau 10 năm chờ đợi tháo gỡ.

Lý do doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh không muốn lớn

Lý do doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh không muốn lớn

Tiêu điểm -  4 ngày

Hiện đang có tình trạng doanh nghiệp tư nhân nhỏ, hộ kinh doanh không muốn lớn, không chịu lớn để tránh các quy định ràng buộc, thủ tục phức tạp.

Khởi công dự án Vinhomes Green City tại Long An

Khởi công dự án Vinhomes Green City tại Long An

Nhịp cầu kinh doanh -  9 giờ

Vinhomes Green City là khu đô thị phức hợp đầu tiên trong hệ sinh thái Vingroup tại Long An, mở ra cơ hội đầu tư tiềm năng, góp phần phát triển cho cả khu vực.

Quan hệ Việt Nam – Singapore đang phát triển nhanh và sâu rộng

Quan hệ Việt Nam – Singapore đang phát triển nhanh và sâu rộng

Tiêu điểm -  10 giờ

Việt Nam và Singapore tăng cường hợp tác toàn diện, mở rộng đầu tư, kinh tế số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đầu tư và thương mại Việt Nam – Singapore: Đột phá trong quan hệ mới

Đầu tư và thương mại Việt Nam – Singapore: Đột phá trong quan hệ mới

Hồ sơ quản trị -  10 giờ

Quan hệ Việt Nam – Singapore bước sang trang mới, giúp đầu tư và thương mại giữa hai nước đang có những tín hiệu rất tích cực.

Giá 'bỏng tay', giới nhà giàu vẫn đổ xô mua biệt thự Hà Nội

Giá 'bỏng tay', giới nhà giàu vẫn đổ xô mua biệt thự Hà Nội

Bất động sản -  12 giờ

Bất chấp giá bất động sản Hà Nội đang tăng quá cao, có dấu hiệu tăng nóng, giới nhà giàu vẫn "xuống tiền" đầu tư.

Hạ tầng Gelex vay 40 triệu USD của HSBC

Hạ tầng Gelex vay 40 triệu USD của HSBC

Doanh nghiệp -  12 giờ

Khoản vay sẽ giúp CTCP Hạ tầng Gelex tiếp cận nguồn vốn dài hạn bằng ngoại tệ, thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi.

Tỷ giá vượt 26.000 đồng, NHNN có 'ra tay' nâng lãi suất điều hành?

Tỷ giá vượt 26.000 đồng, NHNN có 'ra tay' nâng lãi suất điều hành?

Tài chính -  12 giờ

Chuyên gia của Standard Chartered cho rằng NHNN có thể tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản trong quý II/2025 để ứng phó lạm phát gia tăng.

Startup Stride gỡ nút thắt điện mặt trời trên mái nhà

Startup Stride gỡ nút thắt điện mặt trời trên mái nhà

Doanh nghiệp -  13 giờ

Ngoài cung cấp gói lắp đặt điện mặt trời trên mái nhà, Stride còn đưa ra giải pháp trả chậm giảm áp lực tài chính cho người dân và doanh nghiệp.