[Hỏi đáp] Bỏ thuế khoán: Hộ kinh doanh có được xuất hóa đơn đỏ không?

Phương pháp tính thuế quyết định loại hóa đơn

Quy định tại Điều 8 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, loại hóa đơn được sử dụng phụ thuộc hoàn toàn vào phương pháp tính thuế mà cơ sở kinh doanh đang áp dụng, không phụ thuộc vào tên gọi là "hộ kinh doanh" hay "doanh nghiệp".

Có hai loại hóa đơn chính ứng với hai cơ chế thuế:

- Hóa đơn GTGT (Hóa đơn đỏ): Dành cho các đơn vị nộp thuế theo phương pháp khấu trừ. Đặc điểm là tách bạch giá chưa thuế và tiền thuế, cho phép người mua là doanh nghiệp được khấu trừ thuế đầu vào.

- Hóa đơn bán hàng (Hóa đơn trực tiếp): Dành cho các đơn vị nộp thuế theo phương pháp trực tiếp (tỷ lệ % trên doanh thu). Loại này giá thanh toán đã bao gồm thuế, người mua không được khấu trừ thuế.

Dưới thời kỳ áp dụng thuế khoán và cả phương pháp kê khai theo Thông tư 40/2021 hiện hành, đại đa số hộ kinh doanh nộp thuế theo cơ chế: Doanh thu x Tỷ lệ %.

Đây là phương pháp trực tiếp. Vì hộ kinh doanh không thực hiện khấu trừ thuế đầu vào (không báo cáo chi phí mua hàng để trừ thuế), nên pháp luật không cho phép họ xuất hóa đơn GTGT đầu ra. Do đó, trước đây, 100% hộ thuế khoán chỉ được sử dụng hóa đơn bán hàng.

Cơ hội "nâng cấp" vị thế pháp lý

Việc bỏ thuế khoán từ năm 2026 không đồng nghĩa với việc tự động được xuất hóa đơn GTGT. Quyền lợi này chỉ phát sinh khi hộ kinh doanh đáp ứng đủ 2 điều kiện để chuyển sang phương pháp khấu trừ:

1. Thực hiện chế độ kế toán đầy đủ: Phải mở sổ sách kế toán, ghi nhận doanh thu, chi phí, hóa đơn đầu vào - đầu ra chuẩn mực như một doanh nghiệp (theo Luật Kế toán).

2. Đăng ký tự nguyện: Hộ kinh doanh phải chủ động đăng ký với cơ quan thuế về việc áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT.

Việc chuyển đổi sang xuất hóa đơn GTGT có cả lợi ích và khó khăn với hộ kinh doanh:

- Lợi ích: Tăng lợi thế cạnh tranh, dễ dàng bán hàng cho khách hàng doanh nghiệp cần hóa đơn đỏ để khấu trừ.

- Thách thức: Chi phí tuân thủ tăng cao (thuê kế toán, phần mềm, quản lý chứng từ đầu vào nghiêm ngặt).