Khu công nghiệp sinh thái chờ chính sách

Sở hữu một tua bin điện gió và hai dự án điện mặt trời áp mái, tính đến hiện tại, KCN DEEP C (Hải Phòng) đã tự chủ được khoảng hơn 1% nhu cầu điện tiêu thụ mỗi năm thông qua năng lượng tái tạo, đồng thời đặt mục tiêu nâng con số lên 30% vào năm 2030.

Bà Nguyễn Như Thanh Thư, Trưởng bộ phận năng lượng tái tạo, KCN DEEP C, cho biết, đầu tư vào năng lượng tái tạo không phải là dự án có tiềm năng sinh lời cao nhưng vẫn được DEEP C quyết tâm triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư thứ cấp, bao gồm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và cả doanh nghiệp tư nhân nội địa.

Đây cũng được xem như một thế mạnh thu hút đầu tư của DEEP C, trong bối cảnh cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư đều đang tìm kiếm cơ hội tiếp cận các dịch vụ phục vụ cho thực hành ESG (phát triển bền vững theo tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị).

Với tư duy đó, không chỉ xây dựng các dự án năng lượng tái tạo, DEEP C còn ứng dụng nhiều giải pháp độc đáo, bao gồm dự án nông trại hữu cơ cung cấp thực phẩm cho người lao động có thu nhập thấp hay dự án DEEP C Care hỗ trợ người dân địa phương.

Đó là điểm khác biệt tạo nên lợi thế cạnh tranh, theo lời ông Bruno Jaspaert, CEO DEEP C.

“Chúng tôi không bao giờ cạnh tranh bằng giá và nhà đầu tư đến với chúng tôi cũng không thương lượng giảm giá. Họ đến vì chúng tôi “xanh” hơn, đáp ứng nhu cầu mà nhà đầu tư tìm kiếm”, CEO DEEP C khẳng định.

Cùng chung quan điểm về lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh mới, KCN Nam Cầu Kiền (Hải Phòng) phát triển mô hình cộng sinh công nghiệp theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Công ty CP Shinec, chủ đầu tư KCN Nam Cầu Kiền, cho biết, ba mô hình cộng sinh công nghiệp thuộc ngành luyện kim – cơ khí, nhựa và ngành phụ trợ điện đang được triển khai tại khu công nghiệp này.

Ba mô hình kể trên được các doanh nghiệp hoạt động tại KCN Nam Cầu Kiền nhiệt tình tham gia do đạt được lợi ích thực tế. Chẳng hạn, một đơn vị sản xuất thép trước đây phải tiêu tốn 5 triệu đồng cho mỗi tấn xỉ thép, nay có thể bán được với giá 5 triệu đồng cho một đơn vị sản xuất thép nhiễm từ và tách tạp chất kim loại.

Cùng với đó là một khu xử lý nước thải tập trung, theo lời vị doanh nhân đất Cảng giới thiệu là “trái tim của khu công nghiệp”, được thiết kế thành một “vườn Nhật” để tiếp khách, đón khách tham quan.

Cần chính sách cho khu công nghiệp sinh thái

Hướng mắt về phía cột điện gió công suất 2,3MW, ông Bruno cho biết, đã phải mất ba năm để xin giấy phép thi công, bởi Việt Nam chưa ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật về việc lắp đặt điện gió trong khu công nghiệp.

“Chúng tôi có một sáng kiến bền vững nhưng xin cơ quan quản lý nhà nước cho phép thực hiện không phải là điều đơn giản”, ông Bruno nói.

Một vướng mắc khác của DEEP C là việc tái sử dụng nước thải. Sở hữu dây chuyền xử lý nước thải tập trung với chất lượng nước đầu ra còn tốt hơn nước thô nhưng các doanh nghiệp trong KCN này chưa thể đưa vào tái sản xuất, thậm chí là không thể được xử dụng để tưới cây, bởi chưa có quy định nào cho phép điều này.

Trao đổi với báo chí, ông Điệp cũng đồng tình rằng hành lang pháp lý chưa đầy đủ là khó khăn lớn nhất khi xây dựng khu công nghiệp sinh thái.

Theo ông Điệp, một số quy định của pháp luật chưa đồng bộ và còn đặt ra không ít rào cản để doanh nghiệp ứng dụng các giải pháp. Chẳng hạn, KCN Nam Cầu Kiền mong muốn xây dựng khu xử lý chất thải tập trung cho các doanh nghiệp đang hoạt động nhưng theo quy hoạch đã được phê duyệt trước đó, khu xử lý chất thải phải được xây dựng ở khu vực khác.

Song song với đó là sự thiếu hụt của cơ chế khuyến khích đối với doanh nghiệp hoạt động tại khu công nghiệp sinh thái. Đây là rào cản lớn bởi muốn xây dựng một khu công nghiệp sinh thái thành công không chỉ phụ thuộc vào ý chí nhà đầu tư mà còn cần sự chung sức, đồng lòng từ các nhà đầu tư thứ cấp.

Hiện tại, Bộ Kế hoạch và đầu tư đang đề xuất xây dựng Luật Khu công nghiệp, khu kinh tế. Ông Điệp kỳ vọng, sự ra đời của luật mới sẽ bổ sung thêm những cơ chế ưu đãi, giải quyết các quy định chưa đồng bộ, trở thành cơ sở pháp lý đủ vững chắc giúp các doanh nghiệp, nhà đầu tư mạnh dạn phát triển các khu công nghiệp sinh thái.