Phát triển bền vững

Sinh kế và nông nghiệp trước biến đổi khí hậu

Phạm Sơn Thứ hai, 31/10/2022 - 08:02

Biến đổi khí hậu tạo ra nhiều tác động tới khu vực nông nghiệp cũng như lựa chọn sinh kế của người dân, theo một số nghiên cứu được trình bày tại Hội thảo quốc tế dành cho các nhà khoa học trẻ khối trường kinh tế và kinh doanh 2022.

Trong giai đoạn cao điểm của đại dịch Covid-19, nông nghiệp thể hiện vai trò trụ đỡ của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, trong cuộc khủng hoảng về biến đổi khí hậu, trụ đỡ này lại là khu vực chịu tác động nặng nề nhất.

Nghiên cứu Tác động của các yếu tố biến đổi khí đến giá trị nông nghiệp tại Việt Nam của nhóm tác giả Đào Lê Trang Anh đến từ Đại học RMIT Việt Nam và tác giả Nguyễn Thị Tú Anh đến từ Học viện Ngân hàng, chỉ ra, nhiệt độ tăng cao làm giảm giá trị đóng góp của ngành nông nghiệp trong GDP. Đây là một minh chứng cho thấy tác động tiêu cực của sự nóng lên toàn cầu đối với nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam.

Từ kết quả này, nhóm nghiên cứu đề xuất, Việt Nam cần thực hiện nhiều hơn nữa những chiến lược vĩ mô chống chịu biến đổi khí hậu để đảm bảo sản xuất nông nghiệp, duy trì an ninh lương thực quốc gia trong dài hạn, có thể kể đến như trồng thêm cây xanh, tạo môi trường sống xanh, đảm bảo đa dạng sinh học..

Mặt khác, cũng cần có những giải pháp để đảm bảo sản lượng nông nghiệp trước biến đổi khí hậu, thông qua việc hướng dẫn nông dân canh tác chuyên nghiệp hơn, ứng dụng cây trồng có khả năng chống chịu tốt trước biến động khí hậu.

Tri thức hóa người nông dân để gỡ nút thắt ngành nông nghiệp

Một phát hiện đáng chú ý khác của nghiên cứu là đất đai và phân bón có mối tương quan thuận chiều với đóng góp của nông nghiệp vào GDP. Do đó, bón phân an toàn, đảm bảo chất lượng với liều lượng thích hợp là rất quan trọng để đạt được năng suất cây trồng và giá trị kinh tế cao hơn cho nông nghiệp quốc gia.

Không chỉ tác động tới giá trị ngành nông nghiệp, biến đổi khí hậu làm thay đổi lựa chọn sinh kế tại khu vực nông thôn, theo nghiên cứu Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến lựa chọn sinh kế tại các vùng nông thôn Việt Nam giai đoạn 2008 – 2018 của nhóm tác giả Huỳnh Ngọc Chương, Trần Thị Lộc, Trần Lục Thanh Tuyền, Bùi Hồng Ngọc đến từ Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM.

Đặc biệt là tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, người dân thường dịch chuyển ra khỏi khu vực sinh kế nông nghiệp trước tác động của biến đổi khí hậu. Trong đó việc chuyển từ canh tác nông nghiệp sang di cư tới những nơi khác để làm công ăn lương, hay còn gọi là “đi Bình Dương”, đã trở thành hình mẫu thay đổi sinh kế phổ biển.

Bức tranh chuyển đổi bền vững nông nghiệp miền Tây

Theo ghi nhận của tác giả Huỳnh Ngọc Chương, miền Tây dường như đang thiếu hụt lao động trẻ do một bộ phận không nhỏ người trẻ di cư sang địa phương khác.

Phát hiện này tương đồng với nhận định của báo cáo Kinh tế thường niên Đồng bằng sông Cửu Long khi chỉ ra việc miền Tây đang trở thành “vùng trũng” của dân số. Có thời điểm trước khi xảy ra đại dịch, dân số miền Tây còn tăng trưởng âm.

Một báo cáo năm 2021 của WB cũng chỉ ra, Đồng bằng sông Cửu Long sẽ trở thành điểm nóng về di cư do biến đổi khí hậu vào năm 2050 do sự suy giảm nguồn nước ngọt, gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan và canh tác nông nghiệp giảm năng suất.

Tuy nhiên, theo nhóm tác giả trường Đại học Kinh tế - Luật, trước tác động của biến đổi khí hậu, những nông hộ có vốn vật chất cao, tức là sở hữu diện tích đất nông nghiệp rộng, thường sẽ ít lựa chọn thay đổi sinh kế hơn. Bên cạnh đó, vốn xã hội, bao gồm dân cư, tập quán, văn hóa bản địa cũng giúp bà con nông dân tăng cường khả năng chống chịu. Đây là những phát hiện quan trọng để định hướng chính sách bảo vệ sinh kế người dân trước biến đổi khí hậu tại miền Tây.

Tài chính cho kế hoạch thích ứng biến đổi khí hậu: Ai sẽ chi trả?

Tài chính cho kế hoạch thích ứng biến đổi khí hậu: Ai sẽ chi trả?

Tiêu điểm -  2 năm

Theo World Bank, Việt Nam phải huy động một lượng lớn vốn tư nhân, cũng như nguồn lực từ bên ngoài, để có thể tài trợ cho các kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu.

World Bank: 5 ưu tiên giúp Việt Nam ‘sống tốt’ giữa biến đổi khí hậu

World Bank: 5 ưu tiên giúp Việt Nam ‘sống tốt’ giữa biến đổi khí hậu

Phát triển bền vững -  2 năm

World Bank nhấn mạnh tính cấp thiết của việc thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời cần triển khai nhiều chính sách và đầu tư công, tư để giảm cường độ carbon trong tăng trưởng tại Việt Nam.

Cái giá đắt từ biến đổi khí hậu tại Việt Nam

Cái giá đắt từ biến đổi khí hậu tại Việt Nam

Phát triển bền vững -  2 năm

Nếu không hành động, thiệt hại kinh tế do biến đổi khí hậu có thể lên đến 14,5% GDP của Việt Nam vào năm 2050, theo World Bank.

Nestlé Việt Nam trồng rừng góp phần giảm tác động biến đổi khí hậu

Nestlé Việt Nam trồng rừng góp phần giảm tác động biến đổi khí hậu

Nhịp cầu kinh doanh -  2 năm

Tập thể nhân viên và nhóm đại sứ môi trường công ty Nestlé Việt Nam vừa phối hợp với Trung tâm bảo tồn Gaia tổ chức hoạt động trồng rừng “Gieo mầm xanh – ươm sự sống” nhằm nâng cao nhận thức, góp phần giảm tác động của biến đổi khí hậu và chào mừng Ngày Môi trường thế giới.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  10 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  14 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Bếp đun ít khói và bước chân đồng hành của Tập đoàn TH trên hành trình trung hoà carbon

Bếp đun ít khói và bước chân đồng hành của Tập đoàn TH trên hành trình trung hoà carbon

Phát triển bền vững -  1 ngày

Từ năm 2022 đến nay, Tập đoàn TH đã góp phần quan trọng vào chuỗi hoạt động trao tặng hơn 200.000 bếp cho bà con nông dân các tỉnh thành trong cả nước; tương đương góp phần giảm 400.000 tấn khí CO2.

Thách thức từ 'luật chơi xanh' ngành hàng hải

Thách thức từ 'luật chơi xanh' ngành hàng hải

Phát triển bền vững -  3 ngày

Ngành hàng hải đối diện với bài toán chuyển đổi xanh để đáp ứng yêu cầu của đối tác cũng như quy định pháp lý của thị trường quốc tế.

Tắt đèn Bật ý tưởng 2025: Hành trình 15 năm và bước tiến mới

Tắt đèn Bật ý tưởng 2025: Hành trình 15 năm và bước tiến mới

Phát triển bền vững -  1 tuần

Với thông điệp "Tắt sống nhanh - Bật sống xanh", chiến dịch Tắt đèn Bật ý tưởng 2025 đã chính thức quay trở lại để tiếp tục hành trình bảo vệ môi trường.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  10 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  14 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Tiêu điểm -  19 giờ

Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  19 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.

Sở hữu 'thần dược', The Komorebi dẫn đầu xu hướng sống nghỉ dưỡng xa xỉ gắn với chăm sóc sức khỏe

Sở hữu 'thần dược', The Komorebi dẫn đầu xu hướng sống nghỉ dưỡng xa xỉ gắn với chăm sóc sức khỏe

Nhịp cầu kinh doanh -  20 giờ

Tại phân khu phong cách Nhật The Komorebi (Vinhomes Royal Island, Hải Phòng), đặc quyền tắm khoáng nóng Onsen suốt bốn mùa mang đến cho cư dân trải nghiệm nghỉ dưỡng đỉnh cao ngay tại nhà, đồng thời đưa phân khu trở thành điểm đến dẫn đầu xu hướng du lịch chăm sóc sức khỏe tại miền Bắc.

SeABank triển khai gói vay tín chấp 300 tỷ đồng lãi suất ưu đãi dành cho phụ nữ

SeABank triển khai gói vay tín chấp 300 tỷ đồng lãi suất ưu đãi dành cho phụ nữ

Nhịp cầu kinh doanh -  20 giờ

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) triển khai gói vay tín chấp 300 tỷ đồng cho các nữ hội viên Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam giúp nâng cao vai trò của phụ nữ trong xã hội hiện đại, tạo điều kiện cho phụ nữ phát triển kinh tế, mang đến một cuộc sống sung túc và hạnh phúc dài lâu.

Chuyển nhượng vốn: Những lưu ý để tránh bị phạt thuế

Chuyển nhượng vốn: Những lưu ý để tránh bị phạt thuế

Sổ tay quản trị -  21 giờ

Chuyển nhượng vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro thuế, từ việc xác định đúng loại thuế, tính toán thuế suất, đến các quy định về khai báo và tránh bị truy thu, phạt.