Sửa quy chế quản lý chung cư - Bài 2: Lỗ hổng từ hồ sơ lưu trữ

An Chi Thứ ba, 28/05/2024 - 09:00

Không ít khu chung cư, dù đã thành lập ban quản trị, thuê đơn vị quản lý, nhưng vẫn loay hoay trong việc vận hành do hồ sơ lưu trữ nhà chung cư không đầy đủ.

Chủ đầu tư cần lập và lưu trữ hồ sơ nhà chung cư. Ảnh: Hoàng Anh

Khó quản lý vận hành chung cư do thiếu hồ sơ lưu trữ

Đại diện ban quản trị một chung cư tại quận Long Biên, Hà Nội, chia sẻ cái “khổ” của ban quản trị và cư dân là khi bàn giao, hồ sơ của chủ đầu tư không đầy đủ, rõ ràng, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến hạ tầng kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy. 

Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến việc bảo trì, bảo dưỡng nhà chung cư theo quy định, nhằm đảm bảo an toàn cho người dân sinh sống. 

Đơn cử như việc một đường ống dẫn nước bị hỏng, đơn vị quản lý vận hành toà nhà kết hợp với ban quản trị đã phải rất vất vả khi không có hồ sơ thiết kế thi công đầy đủ để sửa chữa một cách nhanh chóng, vị này cho hay.

Bên cạnh đó,  ban quản trị , cư dân cũng gặp phải thách thức khi không được chuyển giao hết tất cả các quyền sở hữu công nghệ, phần mềm, quy trình công nghệ liên quan đến vận hành như nước xả thải, thang máy, phòng cháy chữa cháy, vận hành bãi xe toà nhà. 

Nhiều dự án phải sử dụng độc quyền các dịch vụ bảo trì bảo dưỡng, dẫn đến ảnh hưởng đến chi phí dịch vụ của cư dân.

Trục lợi quỹ bảo trì chung cư

Theo quy định của dự thảo quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư đang được Bộ Xây dựng soạn thảo, chủ đầu tư dự án phải lập hồ sơ nhà chung cư và lưu trữ hồ sơ nhà chung cư theo quy định tại Luật Nhà ở.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không nhiều dự án quan tâm đến vấn đề lập và lưu trữ hồ sơ này, thậm chí có nhà chung cư hiện không còn hồ sơ lưu trữ.

Với các dự án này, chủ đầu tư phải lập lại hồ sơ hoàn công của công trình nhà chung cư theo quy định của pháp luật xây dựng. Trường hợp không còn chủ đầu tư, hội nghị nhà chung cư sẽ giao cho ban quản trị thuê đơn vị có năng lực chuyên môn để lập lại hồ sơ nhà chung cư.

Trong thời hạn 20 ngày làm việc, kể từ khi ban quản trị hoặc người đại diện quản lý nhà chung cư có văn bản yêu cầu bàn giao hồ sơ công trình nhà chung cư, chủ đầu tư có trách nhiệm bàn giao hai bộ hồ sơ sao y từ bản chính cho ban quản trị. 

Hồ sơ bàn giao cho ban quản trị gồm bản vẽ hoàn công, bản vẽ bố trí công trình nhà chung cư với danh mục bản vẽ kèm theo, theo quy định của pháp luật về xây dựng, hợp đồng lắp đặt thiết bị trong nhà chung cư được ký kết với bên lắp đặt, hồ sơ xử lý nước thải; quy trình vận hành, khai thác công trình; quy trình bảo trì công trình.

Bên cạnh đó, chủ đầu tư cũng phải bàn giao thông báo chấp thuận kết quả nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình nhà chung cư của cơ quan chuyên môn về xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng.

Chủ đầu tư phải bàn giao bản vẽ mặt bằng khu vực để xe do chủ đầu tư lập trên cơ sở hồ sơ dự án và thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Bản vẽ này phải được phân định rõ khu vực để xe cho các chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư, bao gồm chỗ để xe thuộc sở hữu chung, chỗ để xe ô tô và khu vực để xe công cộng.

Cần làm rõ nhiều quy định về hồ sơ lưu trữ

Bên cạnh những quy định trên, nhiều chuyên gia cho rằng, nội dung bàn giao và lưu trữ hồ sơ nhà chung cư cần tuân thủ Luật Xây dựng, các nghị định liên quan tới luật này và hồ sơ đảm bảo thiết kế xây dựng, bàn giao đưa tòa nhà vào khai thác, sử dụng.

Sở dĩ như vậy là do nhiều dự án hiện nay chưa hoàn thành tất cả các thủ tục được quy định tại Luật Xây dựng và các luật chuyên ngành khác như phòng cháy cháy nổ, xả thải, an toàn môi trường... nhưng vẫn được các chủ đầu tư đưa vào khai thác, sử dụng, dẫn đến tranh chấp xảy ra liên tục.

Chính vì vậy, các quy định của dự thảo quy chế quản lý sử dụng nhà chung cư cần phải định nghĩa rõ hơn quá trình bàn giao đưa tòa nhà vào khai thác, sử dụng theo đúng quy định của Luật Xây dựng.

Ngoài ra, việc bàn giao và lưu giữ hồ sơ nhà chung cư cũng cần tuân thủ tinh thần của Luật Nhà ở, các nghị định có liên quan và các luật chuyên ngành khác như phòng cháy chữa cháy, điện lực, y tế dự phòng, sức khỏe cộng đồng...

Cùng với đó, các nội dung khác hiện chưa đề cập tại quy chế mà các luật chuyên ngành đang có quy định thì ưu tiên áp dụng các quy định của luật chuyên ngành. 

Khối lượng hồ sơ cần cho hoạt động quản lý vận hành tòa nhà không đơn giản chỉ có một số gạch đầu dòng, mà cần tuân theo quy định của các luật chuyên ngành để đảm bảo hoạt động của các hệ thống.

Dự thảo quy chế nhà chung cư cần bổ sung quy định chặt chẽ về việc chuyển giao công nghệ và phần mềm vận hành các trang thiết bị liên quan đến nhà chung cư, tạo thuận lợi cho việc bàn giao hệ thống đưa vào khai thác, sử dụng. 

Hiện các hạng mục chuyển giao công nghệ vẫn chưa có trong hồ sơ bàn giao cho ban quản trị của chủ đầu tư. Trong khi đó, đặc thù của nhà chung cư là sự kết hợp của nhiều hệ thống kỹ thuật phục vụ đời sống sinh hoạt của cộng đồng cư dân.

Mặt khác, định kỳ hàng năm, chung cư sẽ phải bảo trì lại các hệ thống, do vậy cần có quy định về  hồ sơ (từ xin giấy phép xây dựng, thi công cho tới khi hoàn công) để nộp lưu chiểu. 

Một số tổ hợp chung cư phải nộp lưu trữ tại Sở Tài nguyên môi trường và cấp mã số lưu trữ cho ban quản trị, cư dân trong trường hợp thất lạc hồ sơ được xin sao chụp. 

Việc lưu trữ thông tin này rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc quản lý vận hành toà nhà. Việc chuyển giao hồ sơ giữa chủ đầu tư cho ban quản trị, hoặc giữa các ban quản trị với nhau không đầy đủ, việc bảo trì, bảo dưỡng dự án sẽ gặp nhiều khó khăn.

Một vấn đề khác liên quan đến việc bàn giao hồ sơ nhà chung cư, theo quy định của dự thảo quy chế, trước khi bàn giao hồ sơ công trình nhà chung cư, chủ đầu tư và ban quản trị hoặc người đại diện quản lý nhà chung cư phải thực hiện việc kiểm đếm trang thiết bị, phân định thực tế phần sở hữu chung của nhà chung cư theo quy định của Luật Nhà ở. 

Việc bàn giao hồ sơ công trình nhà chung cư và bàn giao thực tế hiện trạng phải được lập thành biên bản có xác nhận của các bên.

Trường hợp không thực hiện được việc kiểm đếm trang thiết bị, phân định rõ phần sở hữu chung, chủ đầu tư và ban quản trị lập biên bản ghi nhận hiện trạng thiết bị, hiện trạng quản lý sử dụng phần diện tích sở hữu chung của nhà chung cư và thực hiện việc bàn giao hồ sơ nhà chung cư.

Nếu các bên không lập được biên bản thì một trong các bên hoặc cả hai bên có văn bản đề nghị ủy ban nhân dân cấp xã nơi có nhà chung cư tổ chức kiểm đếm và lập biên bản.

Các nhà làm luật nên có quy định khuyến khích các đơn vị có chức năng chuyên môn là đơn vị độc lập để thay mặt ban quản trị và cư dân tiếp quản nhận hồ sơ bàn giao, nhằm đảm bảo hồ sơ bàn giao đầy đủ, đúng quy định. 

Quản lý vận hành chung cư là một vấn đề phức tạp, gây ra nhiều xung đột và tranh chấp trong thời gian qua, xoay quanh mối quan hệ giữa cư dân, chủ đầu tư, ban quản trị và đơn vị quản lý vận hành. Sau nhiều năm thực hiện, quy chế quản lý và sử dụng nhà chung cư đã bộc lộ nhiều bất cập, vì vậy Bộ Xây dựng đang soạn thảo quy chế mới nhằm khắc phục những vấn đề này.
Chuyên đề "Sửa quy chế quản lý chung cư" sẽ phân tích từng khía cạnh trong việc quản lý và vận hành nhà chung cư, làm rõ nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn, tranh chấp và đưa ra các kiến nghị cụ thể để quản lý và vận hành nhà chung cư hiệu quả hơn.

Bài 1: Thách thức quản lý chung cư đa công năng

Ngăn ngừa tranh chấp chung cư từ 'trứng nước'

Ngăn ngừa tranh chấp chung cư từ 'trứng nước'

Bất động sản -  11 tháng
Tối ưu hoá công tác xây dựng, thiết kế dự án và tính toán các chi phí ngay từ đầu cũng là một yếu tố quan trọng để quản lý vận hành dự án hiệu quả.
Ngăn ngừa tranh chấp chung cư từ 'trứng nước'

Ngăn ngừa tranh chấp chung cư từ 'trứng nước'

Bất động sản -  11 tháng
Tối ưu hoá công tác xây dựng, thiết kế dự án và tính toán các chi phí ngay từ đầu cũng là một yếu tố quan trọng để quản lý vận hành dự án hiệu quả.
8 lưu ý về phí bảo trì nhà chung cư

8 lưu ý về phí bảo trì nhà chung cư

Bất động sản -  3 năm

Cục Cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng khuyến cáo người mua nhà 8 lưu ý về phí bảo trì nhà chung cư nhằm hạn chế những tranh chấp đáng tiếc có thể xảy ra.

Những rủi ro khi thay đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư

Những rủi ro khi thay đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư

Bất động sản -  3 năm

Nhiều chung cư hiện đang lựa chọn đơn vị quản lý dựa trên yếu tố cạnh tranh trong phí dịch vụ, song, những đơn vị này thường chỉ cung cấp các dịch vụ cơ bản. Điều này không chỉ ảnh hưởng tới chất lượng vận hành mà về lâu dài sẽ tác động xấu tới tuổi thọ, giá trị của dự án.

Lưới bảo hộ chưa phải 'cây đũa thần' cho an toàn nhà chung cư

Lưới bảo hộ chưa phải 'cây đũa thần' cho an toàn nhà chung cư

Bất động sản -  4 năm

Theo bà Vũ Kiều Hạnh, Savills Hà Nội, việc lắp lưới bảo hộ không đủ để đảm bảo an toàn nhà chung cư. Để phòng tránh các tai nạn, sự cố xuất phát từ ban công và lô gia của căn hộ còn cần có vai trò của các ban quản lý, ban quản trị dự án.

Mô hình Ban quản trị nhà chung cư đã lỗi thời?

Mô hình Ban quản trị nhà chung cư đã lỗi thời?

Bất động sản -  6 năm

Trước nhiều hạn chế trong hoạt động của ban quản trị nhà chung cư, nhiều ý kiến đã đề xuất không nên tiếp tục sử dụng mô hình ban quản trị hoặc xây dựng một khung pháp lý cụ thể hơn cho đơn vị này.

Chặt quá hoá nghẽn, nhà ở xã hội mắc kẹt ở vạch xuất phát

Chặt quá hoá nghẽn, nhà ở xã hội mắc kẹt ở vạch xuất phát

Bất động sản -  1 ngày

Quy trình lựa chọn nhà đầu tư, lập dự án dự án phức tạp, gian nan không kém nhà ở thương mại là hai trong số nhiều lý do khiến việc đầu tư nhà ở xã hội mãi ì ạch.

Mạnh tay cấm căn hộ kinh doanh du lịch, TP.HCM ngăn ngừa tranh chấp chung cư

Mạnh tay cấm căn hộ kinh doanh du lịch, TP.HCM ngăn ngừa tranh chấp chung cư

Bất động sản -  1 ngày

Quyết định 26/2025 vừa được UBND TP.HCM ban hành sẽ tháo gỡ hàng loạt các vướng mắc trong việc quản lý vận hành nhà chung cư hiện nay trên địa bàn thành phố.

Vay ngân hàng mua nhà: 'Cạm bẫy ngọt ngào' trong cơn sốt giá

Vay ngân hàng mua nhà: 'Cạm bẫy ngọt ngào' trong cơn sốt giá

Bất động sản -  2 ngày

Với giá nhà đất cao như hiện nay, việc vay ngân hàng mua nhà có thể đặt người mua trước những áp lực tài chính lớn, thậm chí rơi vào vòng xoáy nợ nần.

Flamingo Holding chơi lớn, hồ Núi Cốc thoát kiếp ‘công chúa ngủ quên’

Flamingo Holding chơi lớn, hồ Núi Cốc thoát kiếp ‘công chúa ngủ quên’

Bất động sản -  3 ngày

Hồ Núi Cốc, viên ngọc ẩn mình giữa miền trung du, sắp được đánh thức. Dự án Flamingo Majestic Island Resort hứa hẹn biến nơi đây thành điểm đến nghỉ dưỡng đẳng cấp, mở ra một chương mới cho du lịch Thái Nguyên.

Chuyển động mới tại siêu dự án Sài Gòn Co.op An Phú

Chuyển động mới tại siêu dự án Sài Gòn Co.op An Phú

Bất động sản -  5 ngày

VIAC chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Novaland và Nova An Phú, buộc Sài Gòn Co.op thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo hợp đồng phát triển dự án Sài Gòn Co.op An Phú.

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

Doanh nghiệp -  19 phút

Thương vụ hợp tác giữa KBC với The Trump Organization chỉ đơn thuần là bước đi trong ngành bất động sản hay còn những toan tính khác của doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm?

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Tiêu điểm -  2 giờ

Chiến tranh thương mại và kinh tế toàn cầu giảm tốc gây áp lực lên xuất khẩu, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Hồ sơ quản trị -  2 giờ

Người được coi là cầu nối trong các dự án liên doanh, hợp tác quốc tế là ông Tan Bo Quan vừa được bầu làm chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Bamboo Capital.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  14 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  18 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Tiêu điểm -  23 giờ

Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  23 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.