Thống kê kinh tế ngầm vào GDP: 'Dù khó vẫn phải quyết tâm thực hiện'
Thu Phương
Thứ năm, 25/01/2018 - 09:03
Nhiều chuyên gia cho rằng, việc tính thêm khu vực kinh tế chưa được quan sát vào quy mô GDP là cần thiết, dù khó nhưng vẫn phải quyết tâm thực hiện để có được một nhận định rõ và đầy đủ hơn về quy mô của nền kinh tế.
Cần thiết hay không?
Như TheLEADER đã thông tin trong các bài viết trước, việc Phó thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu Bộ Kế hoạch và đầu tư khẩn trương hoàn thiện Đề án thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát để biên soạn số liệu thống kê phản ánh đầy đủ, toàn diện hơn quy mô của nền kinh tế và báo cáo Thủ tướng Chính phủ đang tiếp tục là chủ đề nóng được dư luận hết sức quan tâm.
Khu vực kinh tế chưa được quan sát bao gồm 5 thành tố: Hoạt động kinh tế ngầm, hoạt động kinh tế phi pháp, hoạt động kinh tế phi chính thức chưa được quan sát, hoạt động kinh tế hộ gia đình tự sản tự tiêu, hoạt động kinh tế bị bỏ sót do chương trình thu thập dữ liệu cơ bản.
Có khá nhiều quan điểm tranh luận xung quanh quyết định thống kê toàn bộ khu vực kinh tế chưa được quan sát vào quy mô của nền kinh tế. Trong đó, không ít ý kiến cho rằng, việc tính cả khu vực kinh tế chưa được quan sát vào quy mô của nền kinh tế là cần thiết. Tuy nhiên, việc thực hiện là không hề dễ dàng và sẽ không đơn giản để thống kê được khu vực kinh tế này.
Trao đổi với TheLEADER, TS. Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và đầu tư) nhìn nhận, đề xuất của Chính phủ về việc thống kê khu vựckinh tế chưa quan sát được vào quy mô của nền kinh tế là hoàn toàn đúng đắn.
“Khu vực kinh tế này chiếm một tỷ trọng khá lớn trong nền kinh tế. Lâu nay chúng ta đều biết đến việc này, song hiện chưa có cách nào làm được. Bởi muốn thống kê được khu vực kinh tế này cần phải có các hệ thống quản lý, quy định xuyên suốt từ Trung ương xuống địa phương”, ông Hồ nhấn mạnh.
Trong khi đó, đối với việc thống kê hiện nay, mặc dù đã có quy chế rõ ràng nhưng các địa phương vẫn chưa thể làm hết nhiệm vụ thống kê, không chấp hành nghiêm túc việc cung cấp số liệu để báo cáo lên Tổng cục Thống kê.
Những chỉ tiêu rất quan trọng còn như vậy thì việc thống kê khu vực kinh tế chưa quan sát, kinh tế ngầm càng khó khăn hơn rất nhiều lần, vị chuyên gia này cho hay.
Bên cạnh đó, tại Việt Nam, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, sản xuất hộ gia đình rất nhiều, các cơ quan quản lý cần có thời gian, không phải ngay trong một thời gian ngắn là thống kê và quản ký hết được.
Quan trọng hơn theo TS. Lưu Bích Hồ, phải đánh thuế được, phải quản lý được đối với các khu vực kinh tế này thì mới nên đưa vào số liệu thống kê.
"Dù khó nhưng vẫn phải quyết tâm thực hiện để có được một nhận định tương đối rõ hơn và đầy đủ hơn về quy mô của GDP và quy mô của nền kinh tế", nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển khẳng định.
Đồng quan điểm, TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương cũng cho rằng, việc tính thêm khu vực kinh tế chưa được quan sát vào quy mô của nền kinh tế sẽ giúp giảm được việc trốn thuế, lậu thuế, giảm hàng giả hàng nhái trên thị trường hiện nay.
Theo ông Doanh, hiện kinh tế hộ gia đình chiếm một tỷ trọng rất lớn trong nền kinh tế nhưng không có thương hiệu, không có năng lực cạnh tranh quốc tế, không được thống kê trong GDP.
Do đó, cần khuyến khích các hộ gia đình phát triển lớn mạnh để trở thành các doanh nghiệp. Tạo điều kiện cho đơn vị kinh doanh này nộp thuế, đóng góp vào năng lực cạnh tranh quốc gia.
Để thực hiện việc quản lý khu vực kinh tế này, ông Doanh cho rằng, cách tốt nhất là áp dụng Chính phủ điện tử, quản lý việc kinh doanh bằng điện tử, hoá đơn điện tử. Có như vậy mới có thể tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động công khai, minh bạch.
Cân nhắc kỹ nếu tăng nợ công
Trước nhiều ý kiến cho rằng, việc tính thêm khu vực kinh tế chưa được quan sát vào quy mô của nền kinh tế, để từ đó làm cơ sở để tăng nợ công, TS. Lưu Bích Hồ cho rằng, việc dựa vào việc tăng GDP để tăng nợ công, thay đổi trần nợ công là chưa thực sự xác đáng.
Mặc dù nợ công và GDP có mối quan hệ chặt chẽ với nhau nhưng nợ công không chỉ thuần tuý dựa vào GDP. Nợ công có an toàn hay không là ở khả năng trả nợ, mức chi để trả nợ trong chi tiêu ngân sách ở mức nào.
Do đó, cần hết sức thận trọng, cân nhắc kỹ trước việc tăng nợ công. Bởi hiện nay Việt Nam vẫn phải kiên quyết khống chế vay nợ công do khả năng trả nợ của ngân sách còn hạn chế. Nếu tăng nợ công sẽ là tăng thêm rủi ro cho nền kinh tế, ông Hồ nhấn mạnh.
Về vấn đề này, TS. Lê Đăng Doanh cũng cho rằng, nếu dựa vào việc GDP to ra để tăng nợ công chỉ là "thủ thuật" có tính ngắn hạn.
Về dài hạn, để phát triển nền kinh tế, Việt Nam cần tinh gọn bộ máy quản lý hành chính cồng kềnh, giảm chi phí cho doanh nghiệp để doanh nghiệp có thể phát triển, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Với nền kinh tế mở cửa như hiện nay, “đồng tiền có chân”, doanh nghiệp thấy môi trường đầu tư trong nước không thuận lợi, họ sẽ lập tức sang nước khác đầu tư, Việt Nam sẽ mất người tài, không thu được thuế.
Do đó, Nhà nước muốn có nguồn thu tối đa thì phải thu ở mức vừa phải để doanh nghiệp có lãi, tạo nguồn thu dài hạn. Còn nếu thu hết, doanh nghiệp không sống được, Nhà nước đương nhiên sẽ không còn nguồn thu nữa, ông Doanh nhấn mạnh.
Việc thống kê thêm khu vực kinh tế chưa được quan sát vào quy mô của nền kinh tế sẽ không dễ dàng bởi đây là một khu vực rất phức tạp và khó kiểm soát, chuyên gia kinh tế Bùi Trinh nhìn nhận.
Việc thống kê thêm khu vực kinh tế chưa được quan sát vào quy mô của nền kinh tế sẽ không dễ dàng bởi đây là một khu vực rất phức tạp và khó kiểm soát, chuyên gia kinh tế Bùi Trinh nhìn nhận.
Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước để tăng thu và giảm bớt gánh nặng ngân sách, trong khi vẫn muốn vượt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm nay.
Ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư nhấn mạnh, nếu không tìm ra động lực phát triển mới Việt Nam khó thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và có nguy cơ tụt hậu về kinh tế.
Nhiều chuyên gia kinh tế uy tín nhìn nhận, việc tính cả khu vực kinh tế chưa được quan sát vào quy mô của nền kinh tế để từ đó tăng số lượng nợ công là không khoa học, có thể dẫn đến nguy cơ mất cân đối của nền kinh tế.
Ngày 17/12, UBND thành phố Hà Nội đã chính thức ban hành quyết định phê duyệt Sun Group là nhà đầu tư thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết công viên tuyến hai bên sông Tô Lịch, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực hồi sinh một dòng sông gắn liền với lịch sử của Thủ đô.
Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, kinh tế Việt Nam đã cho thấy đủ sức chống chịu với các cú sốc từ bên ngoài, mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam là có nền tảng, có dư địa và khả thi.
Cảng hàng không Phan Thiết sẽ đặt tại phường Mũi Né, với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 3.800 tỷ đồng. Dự án sẽ lựa chọn nhà đầu tư theo hình thức đấu thầu.
Nếu như lần đầu tư cơ sở hạ tầng thứ nhất giúp Phú Quốc có tên trên bản đồ du lịch thì làn sóng đầu tư thứ hai này được kỳ vọng sẽ mang đến một diện mạo hoàn toàn mới cho đặc khu cùng cơ hội bứt phá vươn ra toàn cầu.
Hàng loạt dự án điện tái tạo quy mô lớn của EVN, Xuân Cầu, Vingroup được lên kế hoạch khởi công cùng ngày 19/12 nhằm chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV.
Trong chiến lược phát triển bền vững giai đoạn 2025–2030, ACB tập trung vào ba ưu tiên cốt lõi: sức khỏe, giáo dục và môi trường, những lĩnh vực được xem là nền tảng cho sự phát triển dài hạn của Việt Nam.
HDCapital vừa rót thêm 110 tỷ đồng để mua vào cổ phiếu PET của Petroseco, quá đó nâng tỷ lệ nắm giữ lên 17,97 triệu cổ phiếu, tương ứng 16,84% vốn điều lệ.
Liên doanh K-City do Kim Oanh Group và đối tác thành lập nhằm thiết lập một chuẩn mực vận hành mới, giúp tối ưu chi phí và nâng cao trải nghiệm sống cho cư dân.
Quyết định hạ lãi suất lần thứ ba trong năm của Fed được xem là “làn gió mát” kịp thời, giúp giảm áp lực tỷ giá và mở thêm dư địa để nhà điều hành duy trì ổn định lãi suất cho vay, trong bối cảnh lãi suất huy động và liên ngân hàng tăng nhiệt cuối năm.
Dù khởi động muộn hơn nhiều quốc gia trong khu vực, nhưng trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam lại đứng trước lợi thế của "người đi sau" trong việc đón đầu xu hướng công nghệ tài chính mới của thế giới.
