Không đủ nguồn lực, doanh nghiệp chuyển đổi xanh thế nào

Theo nghiên cứu của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), trong tổng số 2,7 nghìn doanh nghiệp được khảo sát, có đến hơn 60% cho biết chưa có sự chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi xanh, dù khái niệm này đang trở thành trọng tâm của nhiều thảo luận về chính sách, thị trường, nền kinh tế những năm gần đây.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), nhìn nhận, đa số doanh nghiệp Việt có quy mô vừa và nhỏ, nguồn lực còn hạn chế. Nhóm doanh nghiệp này có ít điều kiện để tiếp cận các điều kiện, giải pháp thực hành phát triển bền vững.

Trên thực tế, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững là khái niệm chung nhưng khi áp dụng vào mỗi ngành nghề, lĩnh vực lại có những yêu cầu riêng và khác biệt. Chính bởi sự phân hóa đó, doanh nghiệp hầu như không biết bắt đầu từ đâu, đặc biệt khi trong cùng ngành chưa có hoặc có rất ít trường hợp đã chuyển đổi xanh thành công để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm.

Thêm vào đó, phát triển bền vững yêu cầu doanh nghiệp phải thực hiện song song cả ba yếu tố của ESG là môi trường (E), xã hội (S) và quản trị (G). Thiếu một trong ba, chẳng hạn giảm được phát thải nhà kính mà không quản trị tốt hoặc không đảm bảo điều kiện làm việc cho người lao động, dự án khó có thể tồn tại lâu dài để tạo ra hiệu quả.

“Nguồn lực còn hạn chế mà đòi hỏi phải làm cả E, S và G là một áp lực lớn”, ông Hòa nói tại tọa đàm Chuyển đổi xanh theo ESG - Doanh nghiệp làm gì khi hạn chế nguồn lực do báo Dân trí tổ chức.

Tuy nhiên, phát triển bền vững đang trở thành luật chơi mới của thị trường và chuỗi cung ứng, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp hoàn toàn có thể bị “loại khỏi cuộc chơi” nếu không có giải pháp chuyển đổi xanh hiệu quả.

Theo ông Hòa, để thích nghi với xu thế mới trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, trước tiên doanh nghiệp phải nhận thức được rằng phát triển bền vững, chuyển đổi xanh là bắt buộc, không thể không thực hiện. Tư duy đó sẽ là động lực, tiền đề cho những sáng kiến, giải pháp hiệu quả.

Song song với đó, doanh nghiệp có thể tìm kiếm những cơ hội tiếp cận nguồn lực phục vụ cho chuyển đổi xanh. Chẳng hạn, TP.HCM, trên tinh thần thực hiện Nghị quyết 98 về cơ chế đặc thù cho thành phố, đã ban hành các chương trình hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp đầu tư chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Nhiều cơ hội tài chính khác cũng được các tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư trong nước và quốc tế cung cấp, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thực tế chỉ ra những cơ hội tài chính cũng rất khó tiếp cận, kể cả với doanh nghiệp lớn chứ chưa nói đến nhóm có quy mô vừa và nhỏ.

Bình luận về điều này với TheLEADER, ông Vũ Chí Công, Giám đốc ESG và Giám đốc Quỹ đầu tư tác động VinaCarbon, VinaCapital, cho biết, doanh nghiệp cần phải chủ động trong việc tiếp cận các cơ hội tài chính thông qua tìm hiểu nguyên tắc, khẩu vị đầu tư cũng như định hướng của nhà đầu tư trong chuyển đổi xanh, phát triển bền vững.

Từ đó, doanh nghiệp có thể xây dựng kế hoạch, chiến lược từ ngắn đến dài hạn, với các giải pháp rõ ràng sao cho phù hợp với tiêu chí của quỹ đầu tư hoặc tổ chức tín dụng. Mặt khác, minh bạch về hiện trạng, quá trình thực hiện các giải pháp và mục tiêu cho tương lai cũng là điều kiện cần thiết để nhận khoản đầu tư ưu đãi.

Trong quá trình doanh nghiệp chủ động tìm kiếm các giải pháp, cơ hội, vai trò của Nhà nước cũng rất quan trọng, theo TS. Phạm Việt Anh, chuyên gia quản trị kinh doanh bền vững.

Ông Việt Anh nhìn nhận, Nhà nước cần coi thông tin như một loại hàng hóa công, xây dựng kênh tập hợp thông tin về chuyển đổi xanh, phát triển bền vững để doanh nghiệp học hỏi và tham chiếu. Điều này giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch, giải pháp một cách bài bản, hiệu quả hơn mà không phải tiêu tốn quá nhiều chi phí.

“Chính phủ có nguồn lực mạnh, có nhiều ban ngành, tổ chức, chuyên gia nghiên cứu, sẽ kiểm định được thông tin, giúp thông tin có giá trị hơn so với một số doanh nghiệp tự công bố”, ông Việt Anh bổ sung.