Mỹ áp thuế hơn 35% với 23 doanh nghiệp Việt xuất khẩu tôm

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết quả sơ bộ trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá đối với tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam.

Kết quả bước đầu gây bất ngờ lớn cho ngành tôm khi một số doanh nghiệp Việt bị áp mức thuế cao đột biến, làm dấy lên lo ngại về sai sót kỹ thuật và tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng.

Theo thông báo rạng sáng 7/6 (giờ Việt Nam), DOC xác định, Công ty Thông Thuận, bao gồm cả cơ sở tại Cam Ranh, không bán phá giá, với mức thuế sơ bộ 0%. Trong khi đó, Công ty STAPIMEX lại bị áp mức thuế lên tới 35,29%.

Đáng chú ý, mức thuế 35,29% cũng được áp cho 22 doanh nghiệp khác nằm trong nhóm được hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc. Đây là điều khác biệt so với thông lệ nhiều năm qua, khi DOC thường áp dụng mức thuế trung bình gia quyền từ hai bị đơn chính.

Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) bày tỏ sự quan ngại sâu sắc và cho biết đây là mức thuế sơ bộ cao bất thường, chưa từng xuất hiện trong suốt 19 năm các doanh nghiệp Việt tham gia vụ kiện chống bán phá giá tôm tại Hoa Kỳ.

Vasep cho rằng kết quả này có thể bắt nguồn từ lỗi kỹ thuật hoặc sai sót dữ liệu. Trường hợp tương tự từng xảy ra trong kỳ POR12 khi mức thuế sơ bộ cao sau đó được điều chỉnh giảm mạnh trong kết quả cuối cùng.

Phía STAPIMEX khẳng định đã chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ, hệ thống kế toán và dữ liệu xuất khẩu theo đúng yêu cầu, đồng thời đang khẩn trương rà soát lại toàn bộ thông tin để bổ sung giải trình. Vasep tin tưởng rằng kết quả cuối cùng, dự kiến công bố vào tháng 12/2025, sẽ phản ánh đúng thực tế và mức thuế sẽ được điều chỉnh hợp lý.

Mặc dù kết quả sơ bộ chưa có hiệu lực ngay nhưng đã tác động rõ rệt đến tâm lý thị trường. Một số nhà nhập khẩu Mỹ bắt đầu chậm lại trong việc ra quyết định đặt hàng, trong khi người nuôi tôm tại Việt Nam đứng trước nỗi lo về đầu ra và giá bán trong bối cảnh sản xuất còn đang phục hồi.

Cùng với việc chính quyền Mỹ tái siết chặt chính sách thương mại trong năm 2025, trong đó có xu hướng áp thuế đối ứng cao với một số quốc gia, mức thuế sơ bộ bất thường này càng làm trầm trọng thêm những thách thức mà ngành tôm Việt Nam đang đối mặt khi tiếp cận thị trường Mỹ.

Vasep kêu gọi Bộ Thương mại Mỹ rà soát lại toàn bộ dữ liệu và phương pháp tính toán nhằm đảm bảo khách quan, công bằng, tuân thủ đúng thông lệ các kỳ rà soát trước. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam, mà còn duy trì sự ổn định trong thương mại thủy sản giữa hai nước.