Gói hỗ trợ lãi suất 2% có tạo ra 'sóng chứng khoán' mới?

Ngày 20/5, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 31 về hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh vay vốn. Khoảng 40.000 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước được dùng để hỗ trợ, tương ứng với khoảng 1 triệu tỷ đồng tín dụng nằm trong diện ưu đãi này (theo tính toán của Bộ Tài chính trước đó).

Theo đó, các ngành sẽ được hỗ trợ vốn vay gồm hàng không, vận tải kho bãi, du lịch, dịch vụ lưu trú, ăn uống, giáo dục và đào tạo, nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, công nghiệp chế biến, chế tạo, xuất bản phần mềm, lập trình máy vi tính và hoạt động liên quan, hoạt động dịch vụ thông tin.

Bên cạnh đó, các ngành có hoạt động xây dựng phục vụ trực tiếp cho các ngành trên nhưng không bao gồm hoạt động xây dựng cho mục đích kinh doanh bất động sản. Ngoài ra, các dự án xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, cải tạo chung cư cũ thuộc danh mục dự án do Bộ Xây dựng tổng hợp, công bố cũng được hỗ trợ lãi suất.

Trong quá khứ, năm 2009, Việt Nam cũng đã triển khai gói hỗ trợ lãi suất từ Ngân sách Nhà nước nhằm kích thích nền kinh tế đang bị tác động của cuộc khủng hoảng toàn cầu. Khi gói hỗ trợ được bơm ra, VN-Index đã ghi nhận mức tăng ấn tượng từ 230 điểm lên gần 500 điểm (tương đương mức tăng trưởng trên 100%) trong năm 2009 với sự xuất hiện dòng tiền đầu cơ chảy vào TTCK, trong khi lợi suất từ sản xuất kinh doanh giảm dần.

Đối với thời điểm hiện tại, sự khác biệt nằm ở đối tượng hỗ trợ lãi suất hướng tới các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh và không phân bổ tỷ trọng cụ thể cho từng ngành như năm 2009. 

Báo cáo mới đây của Công ty Chứng khoán Agribank (Agriseco) đánh giá, gói hỗ trợ lãi suất sẽ đem lại những hiệu ứng tích cực nhưng không quá mạnh mẽ do quy mô thị trường đã lớn hơn nhiều so với 2009.

Vốn hóa của TTCK cuối năm 2009 là 620 nghìn tỷ đồng, đạt 45% GDP, trong khi vốn hóa TTCK tại thời điểm cuối năm 2021 đạt gần 5.800 nghìn tỷ đồng, đạt gần 93% GDP.

Cách gói hỗ trợ tác động lên TTCK cũng sẽ khác biệt, khi Agriseco cho rằng đà tăng trưởng của thị trường sẽ xuất phát từ việc cải thiện kết quả kinh doanh và năng lực nội tại doanh nghiệp thay vì sự thúc đấy từ dòng tiền đầu cơ.

Về các nhóm ngành được hưởng lợi từ gói hỗ trợ lãi suất, Agriseco cho rằng, ngành ngân hàng sẽ được hưởng lợi từ gói hỗ trợ lãi suất này khi có thể mở rộng quy mô và tốc độ tăng trưởng tín dụng, đẩy mạnh thu nhập lãi thuần.

Đặc biệt, nhóm ngân hàng quốc doanh có thể sẽ được ưu tiên hơn khi đã tích cực đi đầu trong việc cắt giảm lãi suất cho vay hỗ trợ khách hàng trong thời gian dịch vừa qua.

Thêm vào đó, thị trường kỳ vọng sẽ có đợt nới room tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới cho các NHTM khi nhiều ngân hàng đã sử dụng gần hết hạn mức được cấp đầu năm.

Thứ hai, nhóm các doanh nghiệp đầu ngành trong các ngành được hỗ trợ, đáng chú ý là nhóm dịch vụ hàng không, vận tải kho bãi, du lịch, dịch vụ lưu trú, ăn uống; nhóm ngành sản xuất- xuất khẩu, bao gồm: nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản và công nghiệp chế biến, chế tạo; và nhóm Công nghệ thông tin.

Theo Nghị định được ban hành, các doanh nghiệp chỉ được hỗ trợ lãi suất khi đã trả hết số dư nợ gốc bị quá hạn và/ hoặc số dư lãi chậm trả. Cùng với đó, các khoản vay gia hạn nợ cũng sẽ không được hỗ trợ lãi suất đối với thời gian gia hạn nợ.

Do vậy, Agriseco cho rằng các doanh nghiệp đầu ngành sẽ có khả năng đáp ứng được điều kiện hỗ trợ cao hơn do có sức chống chịu tốt hơn phần còn lại của ngành khi chịu ảnh hưởng từ dịch. Hơn nữa, đây sẽ là các doanh nghiệp được hưởng lợi kép từ việc phục hồi sản xuất kinh doanh khi nền kinh tế đang dần trở về bình thường và gói hỗ trợ lãi suất 2% mới ban hành.