Chủ tịch Alpha Books tìm đại dương xanh trong ngành xuất bản

Ngành xuất bản truyền thống đang đối mặt với nhiều thách thức như sự sụt giảm lượng tiêu thụ sách in và sự cạnh tranh gay gắt từ các nền tảng số, người đọc hiện đại có xu hướng tiếp cận thông tin và kiến thức qua nhiều kênh khác nhau. Những thách thức này đòi hỏi các nhà xuất bản phải thay đổi để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu mới.

Trong bối cảnh đó, Chủ tịch HĐQT Alpha Books Nguyễn Cảnh Bình nhận thấy cần có một mô hình mới, một lối đi độc đáo để vừa đáp ứng nhu cầu tri thức của người tiêu dùng, vừa tạo ra giá trị bền vững. Lối đi mở ra "đại dương xanh" đó được ông Bình tiết lộ trong sự kiện “Chuyển dịch hay chuyển mình - Đón đầu xu hướng để bứt tốc” do JCI Hanoi tổ chức mới đây.

Alpha Books với bước chuyển đầy tham vọng

Không dừng lại ở việc phát triển nội dung sách truyền thống, Alpha Books đang chú trọng vào mảng nội dung số, trong đó có sách nói, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ.

Với tham vọng phát triển Alpha Books trở thành một tổ chức cung cấp tri thức toàn cầu, ông Bình cho biết đã đầu tư mở công ty tại Mỹ nhằm tiếp cận thị trường quốc tế.

“Tri thức của người Việt không chỉ dành cho người Việt ở Việt Nam mà còn cho người Việt ở nước ngoài và cho cả người nước ngoài trên khắp thế giới”, ông Bình nói.

Hãng cũng đang đẩy mạnh phân phối sản phẩm trên Amazon - gã khổng lồ thương mại điện tử toàn cầu. Đây là hướng đi tất yếu trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ và thói quen tiêu dùng của người dân đang thay đổi nhanh chóng.

Ngoài việc mở rộng về mặt địa lý, Alpha Books còn hình thành khối kinh doanh dịch vụ mới, thoát khỏi mô hình nhà sách truyền thống. Khối mới này bao gồm khoảng 4-5 thương hiệu với các mô hình sáng tạo như Trạm Đọc và Ngôi Nhà Einstein. Mục tiêu của các thương hiệu này là tích hợp không gian văn hóa với nhà sách, thư viện, và cà phê sách, nhằm tối ưu hóa diện tích và tạo ra giá trị bổ trợ lẫn nhau.

Theo ông Bình, mấu chốt của thành công nằm ở việc chuyển đổi nhanh chóng. Gã khổng lồ Intel đã thành công khi chuyển mình kịp thời với xu hướng mới, trong khi “biểu tượng Mỹ” Kodak thất bại vì người lãnh đạo không đủ quyết tâm để thay đổi, không đủ cứng rắn để sa thải nhân sự, dẫn đến sự sụp đổ của cả một đế chế.

Dù cơ hội là rất lớn, nhưng ông Bình cũng nhận thức rõ những thách thức không nhỏ trong hành trình này. Đơn cử, việc sa thải những nhân sự đang cản đường doanh nghiệp đi lên là quyết định khó khăn, là nỗi dằn vặt của người doanh nhân nhưng lại rất cần thiết để tổ chức tồn tại và phát triển.

“Tôi không muốn người ta gọi tôi là người tốt, là người bao dung với các em để rồi phải nhận lấy kết quả là thất bại”, ông Bình khẳng định

Đặc biệt, ông Bình cũng thừa nhận rằng thị trường bán lẻ đang có những biến động lớn. Hàng loạt chuỗi bán lẻ lớn tại Mỹ đã phải đóng cửa, và điều tương tự cũng xảy ra với nhiều nhà sách truyền thống. Đó là bài học xương máu cho những doanh nghiệp không chịu thay đổi, và Alpha Books không muốn lặp lại sai lầm đó.

Kinh doanh không gian văn hoá tri thức

Một trong những dự án đầy tâm huyết của ông Bình là Trạm Đọc - một mô hình tích hợp 4 trong 1 bao gồm nhà sách, thư viện, cà phê sách, và nơi tổ chức sự kiện tri thức- văn hóa. Mô hình này là một bước đi đột phá trong việc kinh doanh không gian văn hóa tri thức.

Mặc dù đến hiện tại, Alpha Books chỉ mới mở 1 trạm đọc ở đường Huỳnh Thúc Kháng kéo dài (Hà Nội), đến ngày 2/9/2024 sẽ có thêm 1 trạm ở khu Bách-Kinh-Xây nhưng theo kế hoạch, từ nay đến hết năm, số lượng địa điểm có thể lên đến 10 hoặc thậm chí là 20 điểm nếu đi nhanh.

“Chiều hôm qua tôi đã có cuộc làm việc với Vingroup. Ước mơ của tôi là mở trạm đọc ở mọi khu đô thị”, ông Bình chia sẻ trong sự kiện của JCI Hanoi vào ngày 14/8 vừa qua.

Theo ông Bình, nếu các khu đô thị có phòng gym cho người trẻ thì mọi khu đô thị cũng cần có trung tâm văn hóa, đặc biệt là cho người già. Nghĩ về người mẹ 80 tuổi của mình, ông Bình nói, người già không ngồi cà phê, cũng không có không gian để đi bộ và không phải lúc nào cũng vào viện dưỡng lão.

Ông thấy “đau” vì mỗi lần tổ chức sự kiện thì “béo bở” nhất là các hàng cà phê. Sự kiện có 100 khách mời thì hầu hết đều mua nước trong khi số lượng người mua sách cao nhất cũng chỉ đạt 20%. Ông đau vì nhiều người trẻ đến đường sách chỉ chụp ảnh khoe lên mạng xã hội, còn mua sách thì không.

Nhưng ông cũng hiểu rằng, sự thật là không phải ai cũng có đủ năng lực tài chính để dành ra một khoản tiền mua sách thường xuyên, đặc biệt là các quyển hay lại có giá rất cao. Ông Bình kể, có những cuốn sách cực hay, gợi được giấc mơ khoa học cho trẻ em nhưng giá lên tới hàng triệu đồng mỗi cuốn, đọc vài lần rồi bỏ đi.

Trạm Đọc sẽ bao gồm các dịch vụ số hóa, với việc bổ sung các tài khoản vào kho tri thức toàn cầu, như từ Đại học Harvard, cho phép người dùng truy cập vào kho dữ liệu tri thức với mức giá hợp lý.

“Thư viện là nơi cho người đọc tiếp nhận tri thức với giá rẻ”, ông Bình nói.

Với mục đích tổ chức sự kiện, ông Bình nhìn nhận, tổ chức ở quán cà phê thì không sang trọng, trường học thì quá rộng, khách sạn thì tiền thuê địa điểm rất cao, không gian làm việc chung thì lại cách biệt và không thuận tiện.

Mô hình Trạm Đọc với sự kết hợp của cà phê, thư viện, nhà sách và nơi tổ chức sự kiện là lời giải cho nỗi trăn trở của ông Bình trong việc tìm ra mô hình tối ưu hóa các diện tích và bổ trợ lẫn nhau, tuần hoàn như mô hình “vườn-ao-chuồng” của người nông dân.

Với những chiến lược đổi mới mạnh mẽ và tầm nhìn xa, Alpha Books không chỉ tìm kiếm “đại dương xanh” mới cho riêng mình, mà còn mở ra những con đường mới cho ngành xuất bản tri thức Việt Nam trong thời đại số hóa.