Phát triển bền vững

Tri thức hóa người nông dân để gỡ nút thắt ngành nông nghiệp

Phạm Sơn Thứ tư, 14/09/2022 - 13:39

Có người nông dân, tranh thủ giờ nghỉ giải lao của một diễn đàn để kể với Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn Lê Minh Hoan câu chuyện thiếu vốn sản xuất. Xác nhận đây là tình trạng chung của nhiều người nông dân trên khắp cả nước, tuy nhiên, Bộ trưởng đặt ra câu hỏi, nếu không có kỹ năng quản lý, liệu đồng tiền vào tay người nông dân có phát huy được hiệu quả?

Ngành nông nghiệp đã thay đổi nhiều so với quá khứ, đòi hỏi người nông dân cũng phải "lột xác". Ảnh: Báo Chính phủ

Câu hỏi ấy của Bộ trưởng cũng là một mục tiêu lớn đang được đặt ra cho ngành nông nghiệp, là tri thức hóa nông dân để tạo ra những người nông dân chuyên nghiệp.

“Tri thức chính là tinh hoa, là hấp thu hiểu biết để đề phòng rủi ro và để kết nối lẫn nhau”, lãnh đạo ngành nông nghiệp nhấn mạnh.

Không chỉ quản lý vốn mà nhiều nút thắt khác của ngành nông nghiệp, nhiều “nỗi đau” của người nông dân, ví dụ như vấn đề rủi ro thị trường, bài toán canh tác nông nghiệp bền vững… nếu muốn giải quyết đều cần phải “tri thức hóa người nông dân”.

Nhìn từ câu chuyện vải thiều: Chấm dứt tư duy ‘giải cứu’ nông sản

Lãnh đạo ngành nông nghiệp kể lại câu chuyện của anh nông dân trồng nhãn ở Hưng Yên. Người nông dân ấy, suốt nhiều năm trồng theo quy trình bình thường. Vì vậy, anh nông dân không dám chắc quả nhãn của mình chất lượng ra sao, có ảnh hưởng gì đến người ăn hay không.

Chính những nỗi trăn trở “làm thế nào để cái tâm được ngủ ngon” đã thôi thúc anh nông dân tìm tòi, học hỏi để ứng dụng quy trình canh tác hữu cơ. Kể từ đó, thương hiệu nhãn của anh được nhiều người biết tới, bán đắt hàng hơn.

Bộ trưởng nhìn nhận, khách hàng không chỉ mua nhãn mà còn đang mua hình ảnh, mua uy tín của anh nông dân trồng nhãn, chính là những giá trị được dựng xây từ tri thức.

Những người nông dân như người trồng nhãn Hưng Yên kể trên không còn hiếm. Đó là những câu chuyện thực tế của anh Nguyễn Văn Linh ở Bắc Ninh sở hữu mô hình trồng rau màu liên kết xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc; anh Lê Đình Trúc ở Thanh Hóa hiện đang làm giám đốc hợp tác xã sản xuất nấm công nghệ cao doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm, cùng nhiều đại biểu khác tham dự Diễn đàn Nông dân quốc gia lần thứ VII.

Tri thức để “nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu”

TS. Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, nhận định, tri thức hóa người nông dân là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay, khi lao động nông nghiệp đang suy giảm về cả số lượng và chất lượng.

Cụ thể, dân số đang trở nên già hóa, kết hợp với đô thị hóa khiến nguồn nhân lực trẻ sinh sống và làm việc ở thành thị, để lại ở nông thôn phần nhiều là những người không trong độ tuổi lao động. Từ chính thực tế này, năng suất lao động và thu nhập của người dân khu vực nông thôn ở mức thấp, chỉ bằng khoảng 70% mức thu nhập trung bình của cả nước.

Tri thức hóa người nông dân để gỡ nút thắt ngành nông nghiệp 1
Những đại biểu nông dân tham gia Diễn đàn Nông dân Việt Nam lần thứ VII. Ảnh: Dân Việt

Một nguyên nhân khác cho sự cần thiết tri thức hóa nông dân được ông Thịnh chỉ ra là nông nghiệp hiện nay không còn mang hình hài manh mún, nhỏ lẻ, tự phát và dựa trên kinh nghiệm mà đang lột xác trở thành ngành kinh doanh hiện đại, có nhiều tiềm năng ứng dụng khoa học, công nghệ. Vì vậy, chính người nông dân cũng cần phải lột xác.

Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp đang phải đứng trước nhiều thách thức như dịch bệnh, biến đổi khí hậu, biến động thị trường và biến chuyển trong xu thế tiêu dùng. Đối diện với những thách thức mới, người nông dân cần được trang bị kiến thức mới để “nhìn xa hơn, trông rộng hơn, nghĩ sâu hơn”.

Thực tế, tri thức hóa nông dân đang được nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới tích cực đẩy mạnh, có thể kể đến như chương trình đào tạo nông nghiệp tự chọn ngay từ cấp 2 ở Nhật Bản, chương trình đào tạo hợp tác xã nông dân chuyên nghiệp và dự án đưa giáo viên, chuyên gia nông nghiệp sống cùng với người nông dân của Trung Quốc… Điều này cho thấy, tri thức hóa người nông dân đang trở thành xu thế tất yếu của thế giới.

Đồng quan điểm với ông Thịnh, bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Trưởng ban kinh tế, Trung ương Hội nông dân Việt Nam, cho biết, tri thức hóa để tạo ra những người nông dân chuyên nghiệp đã và đang trở thành những “đầu tàu” dẫn dắt những người nông dân, cộng đồng dân cư nông thôn làm giàu chính đáng, giải phóng và nâng cao năng lực lao động.

Bức tranh chuyển đổi bền vững nông nghiệp miền Tây

Về mặt vĩ mô, những nông dân chuyên nghiệp chính là động lực đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, xây dựng nền nông nghiệp đa giá trị để duy trì vững vai trò là trụ cột vững chắc của nền kinh tế.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều vướng mắc trong việc tri thức hóa nông dân, xuất phát từ “một khoảng trống mênh mông” giữa nhà khoa học, đội ngũ chuyên gia và thể chế chính sách với người nông dân, theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan. Mặt khác, nhiều một bộ phận nông dân vẫn trông chờ, ỷ lại, chưa sẵn sàng học hỏi nâng cao hiểu biết cũng như thay đổi phương thức sản xuất, canh tác.

Để việc tri thức hóa người nông dân đạt hiệu quả cao, Bộ trưởng kêu gọi sự chung tay của cơ quan quản lý, nhà khoa học và chuyên gia nông nghiệp. “Mỗi người nên có một hành động, đôi khi chỉ là giới thiệu mô hình hay nào đó cho người nông dân”, lãnh dạo ngành nông nghiệp nói.

Mặt khác, theo Bộ trưởng, chính người nông dân phải sẵn lòng chuyên nghiệp hóa, bởi “bà con cứ thay đổi di, rồi sẽ có chuyên gia, đoàn thể giúp đỡ”. 

Bức tranh chuyển đổi bền vững nông nghiệp miền Tây

Bức tranh chuyển đổi bền vững nông nghiệp miền Tây

Phát triển bền vững -  3 năm

Với tầm nhìn, tư duy phát triển mới, ngành nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long đang tích cực chuyển đổi để tạo ra những giá trị mới và cơ hội mới hướng đến phát triển bền vững và thuận thiên.

Góc nhìn mở cho nông nghiệp Trung du và miền núi phía Bắc

Góc nhìn mở cho nông nghiệp Trung du và miền núi phía Bắc

Leader talk -  3 năm

Nông nghiệp an toàn, sạch, hữu cơ, xanh và đặc sản; nông nghiệp gắn với văn hóa, lấy cộng đồng làm trung tâm là những hướng đi mới cho vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

IFC đầu tư 600 tỷ đồng vào công ty nông nghiệp BaF

IFC đầu tư 600 tỷ đồng vào công ty nông nghiệp BaF

Doanh nghiệp -  3 năm

Khoản vay từ IFC sẽ được BaF sử dụng cho việc tăng vốn điều lệ và hỗ trợ vay vốn tại các công ty con, nhằm thực hiện đầu tư xây dựng các dự án trang trại chăn nuôi và bổ sung vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đáp án nào cho phát triển nông nghiệp phù hợp cam kết ‘net zero’?

Đáp án nào cho phát triển nông nghiệp phù hợp cam kết ‘net zero’?

Phát triển bền vững -  3 năm

Mô hình nông nghiệp tái sinh với sự hợp tác của các bên - chính phủ, doanh nghiệp, nông dân - sẽ giúp Việt Nam giải quyết vấn đề về khí hậu trong nông nghiệp, hỗ trợ cộng đồng, và bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Vietnam Airlines lập liên minh xanh, tạo lực cộng hưởng cho phát triển bền vững

Vietnam Airlines lập liên minh xanh, tạo lực cộng hưởng cho phát triển bền vững

Phát triển bền vững -  1 ngày

Với việc ra mắt Liên minh Xanh, Vietnam Airlines đang chính thức chuyển mình từ đơn vị thực thi các sáng kiến đơn lẻ, sang vai trò dẫn dắt, kết nối một hệ sinh thái phát triển bền vững trong dài hạn.

Hiệu quả xanh hoá doanh nghiệp hiện rõ trên bảng cân đối kế toán

Hiệu quả xanh hoá doanh nghiệp hiện rõ trên bảng cân đối kế toán

Phát triển bền vững -  1 ngày

Không còn dừng lại ở khẩu hiệu, chuyển đổi xanh đang trở thành "bộ lọc" khắt khe định nghĩa lại năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.

Biến tín chỉ carbon thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp

Biến tín chỉ carbon thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp

Phát triển bền vững -  4 ngày

Hệ thống kỹ thuật và pháp lý phù hợp sẽ đảm bảo đưa tín chỉ carbon trở thành tài sản có giá trị, giúp doanh nghiệp kiếm lời từ nỗ lực giảm phát thải.

Hoàn thiện công nhận 40 sản phẩm OCOP 5 sao giai đoạn 2021 – 2025

Hoàn thiện công nhận 40 sản phẩm OCOP 5 sao giai đoạn 2021 – 2025

Phát triển bền vững -  1 tuần

Bộ Nông nghiệp và môi trường vừa chính thức công bố danh sách 40 sản phẩm đạt hạng 5 sao cấp quốc gia trong đợt đánh giá cuối cùng của giai đoạn 2021 - 2025.

Cuộc khủng hoảng lòng tham và lời giải từ kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon

Cuộc khủng hoảng lòng tham và lời giải từ kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon

Phát triển bền vững -  1 tuần

Kinh tế tuần hoàn khởi nguồn từ triết lý tuần hoàn tự nhiên, cùng với tín chỉ carbon, trở thành giải pháp cốt lõi cho sự sống còn của nhân loại trước khủng hoảng.

ĐHCĐ Vietbank 2026: Ưu tiên tăng vốn điều lệ để củng cố năng lực tài chính

ĐHCĐ Vietbank 2026: Ưu tiên tăng vốn điều lệ để củng cố năng lực tài chính

Nhịp cầu kinh doanh -  4 giờ

Vietbank đã thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ lên 15.500 tỷ đồng, đặt mục tiêu lợi nhuận tăng trưởng 37% nhằm củng cố nền tảng tài chính và mở rộng dư địa phát triển mới.

TPBank tiên phong triển khai mô hình LiveBank 24/7 kết hợp Trạm công dân số

TPBank tiên phong triển khai mô hình LiveBank 24/7 kết hợp Trạm công dân số

Nhịp cầu kinh doanh -  5 giờ

Mô hình LiveBank 24/7 kết hợp trạm công dân số giúp người dân giải quyết đồng thời nhiều nhu cầu thiết yếu nhanh chóng, thuận tiện, thể hiện vai trò chủ động của TPBank trong việc đồng hành cùng Chính phủ thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Không 'đốt tiền', không chạy theo xu hướng, Phenikaa-X xây dựng công nghệ lõi cho xe tự hành bằng cách nào?

Không 'đốt tiền', không chạy theo xu hướng, Phenikaa-X xây dựng công nghệ lõi cho xe tự hành bằng cách nào?

Diễn đàn quản trị -  6 giờ

Không chạy theo những demo hào nhoáng hay cuộc đua “AI hóa” mọi thứ, Phenikaa-X lựa chọn một con đường khó hơn khi xây dựng công nghệ lõi, chấp nhận đi chậm để đi chắc, và từng bước đưa tự động hóa vào những bài toán rất cụ thể của thị trường.

MSB chốt phương án tăng vốn lên 37.440 tỷ đồng

MSB chốt phương án tăng vốn lên 37.440 tỷ đồng

Tài chính -  6 giờ

Đại hội đồng cổ đông Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) đã thông qua phương án tăng vốn từ 31.200 tỷ đồng lên 37.440 tỷ đồng theo hình thức phát hành cổ phiếu với tỷ lệ 20% từ nguồn vốn chủ sở hữu.

T&T Group và chiến lược bất động sản khác biệt: Chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh và tăng tốc hiệu quả

T&T Group và chiến lược bất động sản khác biệt: Chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh và tăng tốc hiệu quả

Bất động sản -  6 giờ

Hai thập kỷ tham gia vào lĩnh vực bất động sản, T&T Group không chỉ đơn thuần kể câu chuyện về những con số ha đất hay lợi nhuận thương mại, mà là chiến lược “đường dài” nhằm đánh thức những tiềm năng chưa được khai mở của các vùng đất hứa.

Biến số quốc tế khó lường, SSI dè dặt với triển vọng lợi nhuận 2026

Biến số quốc tế khó lường, SSI dè dặt với triển vọng lợi nhuận 2026

Doanh nghiệp -  6 giờ

SSI chọn tăng trưởng có kỷ luật thay vì chạy theo cơ hội ngắn hạn, ngay cả khi thị trường chứng khoán thuận lợi. Tư duy này cũng chi phối quyết định chưa vội bước vào tài sản số

Vinpearl đặt mục tiêu lợi nhuận gấp 3 lần trong năm 2026

Vinpearl đặt mục tiêu lợi nhuận gấp 3 lần trong năm 2026

Doanh nghiệp -  7 giờ

Công ty đặt mục tiêu đạt 16.000 tỷ đồng doanh thu và 3.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong năm nay, trở thành thương hiệu du lịch – giải trí tích hợp số 1 Đông Nam Á- hàng đầu châu Á, sở hữu hệ sinh thái toàn diện từ nghỉ dưỡng, giải trí, wellness, MICE đến công nghệ du lịch.