Thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon giai đoạn 2025-2028

Theo dự thảo mới nhất của Đề án phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, thị trường tín chỉ carbon trong nước sẽ là thị trường carbon tuân thủ (còn gọi là thị trường carbon bắt buộc), tức là được vận hành nhằm đáp ứng cam kết đóng góp quốc gia tự nguyện (NDC) của Việt Nam theo Công ước khung Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu.

Cụ thể, một số đơn vị, cơ sở sản xuất sẽ được cấp hạn ngạch phát thải, quy về đơn vị tấn carbon. Doanh nghiệp chỉ được phép xả thải ở mức nằm trong hạn ngạch cho phép, nếu vượt quá sẽ phải chịu đóng tiền phạt hoặc phải mua tín chỉ carbon để bù đắp.

Theo dự thảo, sàn giao dịch tín chỉ carbon sẽ được vận hành thí điểm trên toàn quốc trong giai đoạn 2025 – 2028.

Đối với giai đoạn thí điểm, toàn bộ hạn ngạch sẽ được phân bổ miễn phí cho một số lĩnh vực có lượng phát thải carbon lớn và chưa thực hiện đấu giá hạn ngạch. Sàn giao dịch tín chỉ carbon vận hành trong nước, chưa bán ra nước ngoài và chưa đưa ra quy định kết nối, trao đổi tín chỉ carbon với quốc tế.

Tham gia vào thị trường carbon là các cơ sở, đơn vị có cường độ phát thải khí nhà kính lớn, thuộc lĩnh vực được phân bổ hạn ngạch theo Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó, các cá nhân và tổ chức khác cũng có thể tham gia mua, bán tín chỉ carbon trên sàn giao dịch.

Các loại tín chỉ carbon được trao đổi, mua bán trên thị trường bao gồm tín chỉ carbon thu được từ các chương trình, dự án tạo tín chỉ trong nước hoặc chương trình, dự án dựa trên cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon quốc tế.

Sau giai đoạn thí điểm, từ năm 2029, thị trường carbon sẽ vận hành chính thức, đồng thời tiếp tục xây dựng, hoàn thiện cơ sở pháp lý và cơ sở hạ tầng để kết nối với thị trường carbon quốc tế.

Trong giai đoạn vận hành chính thức, bên cạnh phần lớn hạn ngạch phát thải được phân bổ miễn phí, một phần sẽ được đưa ra đấu giá.

Bên cạnh các loại tín chỉ carbon được phép giao dịch trong giai đoạn thí điểm, Chính phủ sẽ xem xét bổ sung một số loại tín chỉ carbon được xác nhận để trao đổi, mua bán trên thị trường.

Mới đây, tại cuộc họp cho ý kiến hoàn thiện dự thảo Đề án phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà giao Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và môi trường, Bộ Kế hoạch và đầu tư cùng các đơn vị liên quan phối hợp xác định cung - cầu thị trường carbon trong nước và quốc tế, xây dựng khuôn khổ pháp lý về tính toán, đo đạc, xác định các sản phẩm giao dịch trên thị trường.