Phát triển bền vững

Kinh tế tuần hoàn: Cần kiên định lựa chọn giải pháp

Phạm Sơn Thứ sáu, 19/07/2024 - 09:10

Các giải pháp kinh tế tuần hoàn có thể triệt tiêu hiệu quả lẫn nhau nếu được kết hợp triển khai một cách thiếu tính toán.

Nhà máy đốt rác phát điện Thiên Ý. Ảnh: Hoàng Anh

Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định về việc giảm thiểu chất thải nhựa, chống ô nhiễm rác thải nhựa đại dương, trong đó đề cập đến giải pháp ưu đãi, hỗ trợ cho các sản phẩm thay thế bao bì nhựa khó phân hủy sinh học.

Nhựa phân hủy sinh học là giải pháp thay thế bao bì nhựa thông thường được không ít doanh nghiệp quyết tâm theo đuổi, dù phải đối diện với nhiều thách thức từ phía thị trường. Một số cái tên tiêu biểu sản xuất nhựa phân hủy sinh học có thể kể đến như Tập đoàn An Phát, Vafaco hay Nam Trung Việt.

Một giải pháp khác để hạn chế chất thải nhựa là đẩy mạnh ngành công nghiệp tái chế, cũng được quy định trong Luật Bảo vệ môi trường 2020.

Hiện nay, khi công cụ chính sách trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đang đi vào hiệu lực, nhiều đơn vị tái chế nhựa đang mạnh dạn đầu tư xây dựng cơ sở, nhà máy tái chế hiện đại, cho ra những sản phẩm hợp vệ sinh, quy trình không gây hại tới môi trường, có thể kể đến một số cái tên tiêu biểu như Nhựa Tái chế DUYTAN, Nhựa Lam Trân, VietCycle.

Tuy nhiên, giải pháp sử dụng nhựa phân hủy sinh học có thể tác động tiêu cực tới sự phát triển của ngành công nghiệp tái chế. Trao đổi với TheLEADER, một nhà tái chế cho biết, các sản phẩm nhựa sinh học có ngoại hình và một số đặc điểm lý tính không khác gì nhựa thông thường nên dễ lẫn vào phế liệu nhựa.

Trong khi đó, quy trình tái chế nhựa đòi hỏi rất cao về nguyên vật liệu đầu vào. Các nhà tái chế phải chấp nhận rủi ro nhựa sinh học lẫn vào phế liệu đầu vào làm hỏng chất lượng sản phẩm tái chế, hoặc phải chi nhiều vốn đầu tư hơn cho khâu thu gom, phân loại.

Ngược lại, điều này cũng làm ảnh hưởng đến hiệu quả được kỳ vọng đối với nhựa sinh học, là được xử lý thành phân hữu cơ cùng với chất thải thực phẩm thông thường.

Nhà tái chế đề xuất, nếu lựa chọn phát triển ngành công nghiệp tái chế, Việt Nam không nên khuyến khích hoặc có thể cấm nhựa sinh học.

Một nhà tư vấn về kinh tế tuần hoàn cho biết, giải pháp nhựa phân hủy sinh học đã được triển khai tại các quốc gia châu Âu. Tuy nhiên, giải pháp này không mang lại nhiều hiệu quả bởi một số nhà sản xuất cố tình “đánh tráo khái niệm” khi đưa ra thị trường dòng vật liệu nhựa chỉ có khả năng phân rã thành những mảnh nhựa nhỏ hơn.

Ngoài ra, hiệu quả môi trường đối với nhựa sinh học đòi hỏi cao ở kiến thức và kỹ năng phân loại rác của người tiêu dùng nhằm nhận biết chính sách đâu là nhựa sinh học và vứt vào đúng thùng phân loại. Đây cũng là trở lại lớn cho hiệu quả của giải pháp này.

Vì những lý do kể trên, các nước châu Âu đã không còn hướng đến giải pháp nhựa sinh học trong việc triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn nữa.

Tuy nhiên, nói như vậy không phải hàm ý nhựa phân hủy sinh học là giải pháp vô nghĩa. Mô hình kinh tế tuần hoàn tương đối mới kể cả đối với các nước phát triển. Không phải giải pháp nào cũng đúng đắn và phù hợp với mục tiêu riêng của mỗi quốc gia, đòi hỏi quá trình thử nghiệm và xem xét kỹ lưỡng tính khả thi trước khi áp dụng rộng rãi.

Bên cạnh bao bì phân hủy sinh học, một giải pháp khác cũng gây tranh cãi là đốt rác để thu hồi năng lượng. Đây được coi là giải pháp hiệu quả cho những loại chất thải có giá trị quá thấp, không thể tái chế, tái sử dụng.

Tổ chức Môi trường Thái Bình Dương (PE) tại Việt Nam cho rằng, giải pháp đốt rác phát điện tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khí thải độc hại. Theo lập luận của các nhà vận hành lò đốt rác phát điện, nhiệt độ đủ cao sẽ không phát sinh khí thải nguy hại đến sức khỏe con người nhưng phía PE lo ngại lò khó có thể duy trì nhiệt độ cao, đặc biệt khi khởi động hoặc có trục trặc kỹ thuật.

Phát ngôn của một đơn vị vận hành nhà máy đốt rác “quảng cáo” về công nghệ có thể đốt rác chưa qua phân loại nhưng vẫn giữ được hiệu quả cũng dấy lên nhiều tranh cãi rằng việc đốt rác gây lãng phí nguồn phế liệu có tiềm năng tái chế, tái sử dụng.

Ngược lại, khi các giải pháp phân loại rác, tái chế được triển khai hiệu quả, lò đốt rác phát điện sẽ không đủ nguyên liệu để vận hành có lợi nhuận. Nói cách khác, các giải pháp này có thể triệt tiêu hiệu quả lẫn nhau, dẫn đến lãng phí vốn đầu tư trong khi không thực sự tạo ra tác động đủ tích cực tới môi trường.

Là quốc gia đang phát triển với bức tranh quản lý chất thải hết sức phức tạp, không dễ tìm ra giải pháp phù hợp. Theo nhà tư vấn, Việt Nam cần tiến hành nhiều nghiên cứu và thử nghiệm để xác định hướng đi chính xác và kiên định đi theo hướng đi đó, tránh áp dụng quá nhiều giải pháp chồng chéo một cách thiếu chiều sâu và vô ích.

Doanh nghiệp làm kinh tế tuần hoàn vì điều gì?

Doanh nghiệp làm kinh tế tuần hoàn vì điều gì?

Phát triển bền vững -  1 năm

Tạo ra giá trị và lợi nhuận là động cơ quan trọng nhất để doanh nghiệp triển khai các giải pháp kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Khi doanh nghiệp làm kinh tế tuần hoàn vì ‘FOMO’

Khi doanh nghiệp làm kinh tế tuần hoàn vì ‘FOMO’

Phát triển bền vững -  1 năm

Doanh nghiệp bị bủa vây bởi các thông tin liên quan đến xu thế kinh tế tuần hoàn, quyết định triển khai mô hình này bởi FOMO (fear of missing out – sợ bị bỏ lỡ), dẫn đến những mô hình chắp vá và kém hiệu quả.

Kinh tế tuần hoàn và lời giải tăng trưởng

Kinh tế tuần hoàn và lời giải tăng trưởng

Phát triển bền vững -  1 năm

Kinh tế khó khăn, doanh nghiệp cắt phần chi phí cho phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn trước tiên, dù đây có thể là giải pháp cho doanh nghiệp trong bối cảnh biến động khó lường.

Kinh tế tuần hoàn ‘rẻ’ hay ‘đắt’?

Kinh tế tuần hoàn ‘rẻ’ hay ‘đắt’?

Phát triển bền vững -  1 năm

Chi phí lớn là một trong những thách thức phổ biến thường được doanh nghiệp liệt kê khi nhắc đến câu chuyện chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn.

Biến tín chỉ carbon thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp

Biến tín chỉ carbon thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp

Phát triển bền vững -  1 ngày

Hệ thống kỹ thuật và pháp lý phù hợp sẽ đảm bảo đưa tín chỉ carbon trở thành tài sản có giá trị, giúp doanh nghiệp kiếm lời từ nỗ lực giảm phát thải.

Hoàn thiện công nhận 40 sản phẩm OCOP 5 sao giai đoạn 2021 – 2025

Hoàn thiện công nhận 40 sản phẩm OCOP 5 sao giai đoạn 2021 – 2025

Phát triển bền vững -  5 ngày

Bộ Nông nghiệp và môi trường vừa chính thức công bố danh sách 40 sản phẩm đạt hạng 5 sao cấp quốc gia trong đợt đánh giá cuối cùng của giai đoạn 2021 - 2025.

Cuộc khủng hoảng lòng tham và lời giải từ kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon

Cuộc khủng hoảng lòng tham và lời giải từ kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon

Phát triển bền vững -  1 tuần

Kinh tế tuần hoàn khởi nguồn từ triết lý tuần hoàn tự nhiên, cùng với tín chỉ carbon, trở thành giải pháp cốt lõi cho sự sống còn của nhân loại trước khủng hoảng.

Thoát 'bẫy' tín chỉ carbon giá trị thấp

Thoát 'bẫy' tín chỉ carbon giá trị thấp

Phát triển bền vững -  1 tuần

Sở hữu tiềm năng lớn về tín chỉ carbon, Việt Nam đang phải đối mặt với bài toán sinh tử: làm thế nào để không rơi vào bẫy "bán rẻ" tài nguyên xanh?

Tín chỉ carbon và bài toán ‘cơm áo gạo tiền’ của lâm dân

Tín chỉ carbon và bài toán ‘cơm áo gạo tiền’ của lâm dân

Phát triển bền vững -  1 tuần

Tín chỉ carbon là giải pháp đảm bảo sinh kế rừng cho bà con lâm dân, thay cho những mô hình độc canh cây công nghiệp gây hệ lụy lâu dài cho môi trường.

Triết lý tại công ty đầu tư mang 'linh hồn' sản xuất

Triết lý tại công ty đầu tư mang 'linh hồn' sản xuất

Doanh nghiệp -  37 phút

Bản chất là công ty đầu tư và quản lý vốn, song lựa chọn của PAN lại cho thấy khuynh hướng quản trị và khẩu vị đầu tư khác biệt.

Quốc hội xem xét thêm vấn đề về thuế

Quốc hội xem xét thêm vấn đề về thuế

Tiêu điểm -  1 giờ

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ kéo dài thêm nửa ngày, dự kiến bế mạc vào sáng 24/4.

Quảng Ninh nâng cấp mô hình tăng trưởng

Quảng Ninh nâng cấp mô hình tăng trưởng

Tiêu điểm -  1 giờ

Quảng Ninh đang chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên thể chế, hạ tầng và năng lực tổ chức phát triển nhằm tiến tới vị thế thành phố trực thuộc trung ương.

One Capital Hospitality tham vọng gì với kế hoạch M&A mới

One Capital Hospitality tham vọng gì với kế hoạch M&A mới

Doanh nghiệp -  2 giờ

One Capital Hospitality dự kiến sẽ dùng toàn bộ 2.500 tỷ đồng để thực hiện các thương vụ M&A lớn trong năm 2026, trong đó, đáng chú ý là kế hoạch chi hơn 1.421 tỷ đồng để mua 22,85 triệu cổ phiếu, qua đó sở hữu hơn 20% cổ phần tại Công ty CP IDS Equity Holding.

Cần đảm bảo quyền phát triển cho doanh nghiệp tư nhân

Cần đảm bảo quyền phát triển cho doanh nghiệp tư nhân

Tiêu điểm -  2 giờ

Điều doanh nghiệp tư nhân cần nhất là một khung pháp lý vững chắc, ổn định và có tính dự báo, theo đại biểu Quốc hội.

MB 'quay xe' với cuộc đua lập sàn tài sản số

MB 'quay xe' với cuộc đua lập sàn tài sản số

Doanh nghiệp -  3 giờ

Chủ tịch MB khẳng định sẽ không tham gia lập sàn tài sản số, mà chọn vai trò cung cấp hạ tầng thanh toán và dịch vụ cho các nhà đầu tư.

Ai thâu tóm Giầy Thượng Đình, chủ khu đất vàng 277 Nguyễn Trãi?

Ai thâu tóm Giầy Thượng Đình, chủ khu đất vàng 277 Nguyễn Trãi?

Doanh nghiệp -  4 giờ

Nhiều lần biến động cổ đông lớn chỉ trong 4 tháng và dự án đất vàng 277 Nguyễn Trãi trở thành vấn đề nóng của Giầy Thượng Đình tại đại hội cổ đông sắp tới.