Phát triển bền vững

Bản chất và cơ hội của kinh tế tuần hoàn

Phạm Sơn Thứ hai, 25/04/2022 - 07:56

Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế tuần hoàn (ICED), kinh tế tuần hoàn cần được hiểu rộng hơn phạm vi tái chế, xử lý rác thải.

PGS.TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế tuần hoàn (ICED).

Câu chuyện về hướng đi của ngành năng lượng đang nóng hơn bao giờ hết, đặc biệt là sau khi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đưa ra cam kết phát thải carbon ròng bằng không vào năm 2050.

Tuy nhiên, các nghiên cứu của McKinsey và quỹ Ellen MacArthur chỉ ra, việc chuyển đổi năng lượng chỉ đóng góp khoảng 50 – 60% vào tiến trình đưa phát thải ròng bằng không. Nói cách khác, Việt Nam chắc chắn sẽ thất bại trong việc thực hiện cam kết tại COP26 nếu chỉ tập trung vào năng lượng.

Phần đóng góp còn lại được các tổ chức chỉ ra đến từ kinh tế tuần hoàn. Để đóng vai trò quan trọng như vậy, kinh tế tuần hoàn cần được hiểu rộng hơn phạm vi tái chế, tái sử dụng và xử lý chất thải.

PGS.TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế tuần hoàn (ICED), định nghĩa, kinh tế tuần hoàn là một hệ thống kinh tế nền tảng các mô hình kinh doanh, sao cho khái niệm kết thúc vòng đời được thay thế bằng giảm sử dụng, tái sử dụng, tái chế và phục hồi vật liệu.

Với bản chất là các mô hình kinh doanh, kinh tế tuần hoàn có thể áp dụng ở các cấp độ, từ người tiêu dùng, nhà máy, công ty cho đến thành phố, quốc gia và xuyên quốc gia.

Đồng quan điểm, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thương hiệu và cạnh tranh (BCSI), cho biết, kinh tế tuần hoàn là “bước tiến tiếp theo nữa của kinh tế tái chế”. Kinh tế tuần hoàn bao hàm cả chu trình từ khai thác tài nguyên, thiết kế, sản xuất cho đến lưu thông, tiêu dùng, tất cả đều phải đảm bảo tối thiểu hóa phát thải.

Tận dụng cơ hội từ kinh tế tuần hoàn

Nói về vai trò của kinh tế tuần hoàn, ông Quân cho biết, đây là giải pháp đóng góp trực tiếp cho 9/17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc, đồng thời đóng góp gián tiếp cho nhiều mục tiêu còn lại.

Kinh tế tuần hoàn đem lại các giá trị to lớn, vượt ra ngoài lợi ích môi trường, có thể kể đến như tạo công ăn việc làm, tạo thị trường mới có giá trị cao, nâng cao tính minh bạch, tăng cường khả năng chống chịu của doanh nghiệp, gìn giữ và kiến tạo giá trị về văn hóa, xã hội.

Theo Viện trưởng ICED, việc ứng dụng kinh tế tuần hoàn không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm với môi trường mà còn là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh, tìm kiếm cơ hội kinh tế mới. Cùng với đó, các doanh nghiệp làm trong lĩnh vực tưởng chừng “không liên quan” như du lịch, dịch vụ… cũng có thể tham gia vào kinh tế tuần hoàn.

Như vậy, một số doanh nghiệp cung ứng dịch vụ kinh tế chia sẻ như ứng dụng đặt xe (Grab, Gojek), chia sẻ phòng cho thuê (Airbnb) thực chất cũng là đang tham gia một phần vào kinh tế tuần hoàn, thông qua việc tận dụng nguồn lực sẵn có trong xã hội.

Ở Việt Nam, mô hình kinh tế tuần hoàn sơ khai đã xuất hiện từ sớm. Đó là những mô hình vườn – ao – chuồng; vườn – ao – chuồng – rừng… giúp người nông dân tận dụng chất thải làm phân bón, chất đốt. Khi đó, chưa đưa ra khái niệm kinh tế tuần hoàn nhưng người dân thực hiện rất tích cực bởi đem lại giá trị rõ rệt về kinh tế.

Thực tiễn này cho thấy, để triển khai kinh tế tuần hoàn, doanh nghiệp cần nhìn ra được cơ hội kinh tế từ những thứ tưởng chừng không có giá trị. Ông Quân lấy ví dụ, những phụ phẩm của ngành thủy sản trước đây thường bị thải bỏ ra môi trường nhưng hiện tại đang được một số đơn vị thu gom lại để sản xuất các chất như chitosan, omega-3… có giá trị kinh tế rất cao.

“Kinh tế tuần hoàn có thể được áp dụng trên nhiều lĩnh vực kinh tế khác, có thể kể đến như năng lượng tái tạo, du lịch, nông nghiệp, xe điện, đô thị thông minh…”, ông Quân nhận xét. 

Doanh nghiệp nên chuyển đổi bền vững thế nào?

Doanh nghiệp nên chuyển đổi bền vững thế nào?

Phát triển bền vững -  3 năm

Theo TS. Võ Trí Thành, khi thực hiện chiến lược chuyển đổi xanh, bền vững, doanh nghiệp cần tập trung vào những mảng có thể làm ngay và đem lại giá trị ngay, thay vì đầu tư dàn trải.

Để cam kết bền vững không chỉ là những ‘lời hứa suông’

Để cam kết bền vững không chỉ là những ‘lời hứa suông’

Phát triển bền vững -  3 năm

Nếu bất chấp những hành động “có vẻ” như đang bảo vệ môi trường nhưng không mang tính thực chất, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với sự quay lưng, thậm chí là làn sóng tẩy chay của người tiêu dùng.

CEO công ty phần mềm lớn nhất châu Âu chia sẻ bí quyết dẫn đầu hoạt động phát triển bền vững

CEO công ty phần mềm lớn nhất châu Âu chia sẻ bí quyết dẫn đầu hoạt động phát triển bền vững

Diễn đàn quản trị -  3 năm

SAP là công ty phần mềm lớn nhất châu Âu. Trong một buổi trả lời phỏng vấn với Forbes, ông Daniel Schmid (Giám đốc Bền vững của SAP) đã chia sẻ lý do tại sao SAP lại trở thành công ty dẫn đầu trong việc thực hiện các trách nhiệm cộng đồng và hoạt động phát triển bền vững trên thị trường quốc tế.

Sáu giải pháp phục hồi, phát triển du lịch bền vững

Sáu giải pháp phục hồi, phát triển du lịch bền vững

Leader talk -  3 năm

Những từ khóa chủ đạo của du lịch Việt Nam trong năm 2022 và giai đoạn sắp tới sẽ là hòa bình, hợp tác, phát triển, xanh hóa, an toàn, thân thiện, số hóa, kết nối.

Tăng nguồn lực cho sử dụng nước bền vững

Tăng nguồn lực cho sử dụng nước bền vững

Phát triển bền vững -  3 năm

Không chỉ quản lý nguồn nước bền vững, đáo ứng nhu cầu dùng nước cho cả hiện tại và tương lai, chương trình hỗ trợ từ Nestlé Việt Nam và công ty La Vie còn giúp mang nguồn nước sạch tới những khu vực khó khăn về nước sinh hoạt.

EPR: Từ nghĩa vụ đến giá trị thương hiệu

EPR: Từ nghĩa vụ đến giá trị thương hiệu

Phát triển bền vững -  7 giờ

EPR mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt bứt phá trong cuộc đua xanh nhưng để biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh bền vững, cần đồng thời vượt qua rào cản pháp lý, hạ tầng thu gom và minh bạch thị trường tái chế.

Doanh nghiệp góp sức vì nông nghiệp xanh và trẻ em hạnh phúc

Doanh nghiệp góp sức vì nông nghiệp xanh và trẻ em hạnh phúc

Phát triển bền vững -  7 giờ

 Trước thách thức khí hậu và xã hội, nhiều doanh nghiệp đang chủ động đồng hành cùng nông dân và thế hệ trẻ, hướng đến phát triển bền vững toàn diện.

ESG và số hóa giúp doanh nghiệp tăng hiệu quả, giảm phát thải

ESG và số hóa giúp doanh nghiệp tăng hiệu quả, giảm phát thải

Phát triển bền vững -  7 giờ

 Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải kết hợp ESG với công nghệ và chuyển đổi số để tối ưu vận hành, nâng cao năng lực và giảm phát thải carbon.

Lời giải cho bài toán nông nghiệp của The PAN Group

Lời giải cho bài toán nông nghiệp của The PAN Group

Phát triển bền vững -  1 ngày

Đứng trước những bài toán khó trong nông nghiệp, dù là những biến động bất thường, đòi hỏi phản ứng nhanh nhẹn hay những thay đổi dài hạn, đòi hỏi đầu tư theo chiều sâu, The PAN Group vẫn thể hiện bản lĩnh.

Từ lá đến vỏ, cây dứa đang đổi màu bức tranh kinh tế xanh Việt Nam

Từ lá đến vỏ, cây dứa đang đổi màu bức tranh kinh tế xanh Việt Nam

Phát triển bền vững -  1 tuần

Từ những thứ tưởng chừng bỏ đi của cây dứa như vỏ, lá… nhiều doanh nghiệp đã “hô biến” thành nguồn tài nguyên để sản xuất với những câu chuyện thú vị và bất ngờ.

Nông lâm thủy sản trên đường tới 100 tỷ USD xuất khẩu

Nông lâm thủy sản trên đường tới 100 tỷ USD xuất khẩu

Tiêu điểm -  2 giờ

Ngành nông lâm thủy sản đã phục hồi đà tăng trưởng và đang đứng trước cơ hội bứt tốc, sau giai đoạn chịu tác động mạnh từ biến động thương mại toàn cầu.

Chip do FPT thiết kế lên đường sang Hàn Quốc

Chip do FPT thiết kế lên đường sang Hàn Quốc

Doanh nghiệp -  2 giờ

FPT đã ký kết hợp tác chiến lược với công ty chip hàng đầu là ABOV Semiconductor và Đại học Gachon trong khuôn khổ diễn đàn kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc 2025.

Chuyển mình mạnh mẽ, FE Credit viết tiếp chương mới ngành tài chính tiêu dùng

Chuyển mình mạnh mẽ, FE Credit viết tiếp chương mới ngành tài chính tiêu dùng

Nhịp cầu kinh doanh -  3 giờ

Sau hơn một thập kỷ tiên phong và dẫn dắt thị trường, FE Credit tiếp tục tái định vị toàn diện, thực sự “chuyển mình” với những nâng cấp trong sản phẩm, mô hình vận hành và số hóa. Qua đó, công ty đang kiến tạo nên những giá trị chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững cho ngành tài chính tiêu dùng.

TP.HCM muốn chuyển hoá 7 triệu lao động thành nhân lực số

TP.HCM muốn chuyển hoá 7 triệu lao động thành nhân lực số

Tiêu điểm -  3 giờ

Siêu đô thị TP.HCM đang đứng trước cơ hội vàng để chuyển hóa 7 triệu lao đông thành các nhân lực số và coi đây động lực cho tăng trưởng bền vững.

T&T Group: Tận tâm cống hiến – Vươn tầm khát vọng

T&T Group: Tận tâm cống hiến – Vươn tầm khát vọng

Diễn đàn quản trị -  3 giờ

Hơn ba thập kỷ hình thành và phát triển, T&T đã không ngừng mở ra những cánh cửa mới, tìm không gian phát triển mới cho nền kinh tế Việt Nam. Khi đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, kinh tế tư nhân được xướng tên động lực quan trọng nhất của kinh tế quốc gia, T&T không đứng ngoài cuộc.

MB hợp tác cùng tập đoàn Hàn Quốc làm sàn giao dịch tài sản số

MB hợp tác cùng tập đoàn Hàn Quốc làm sàn giao dịch tài sản số

Tài chính -  4 giờ

Dunamu, đơn vị vận hành Upbit - sàn giao dịch tàu sản số lớn nhất Hàn Quốc ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với MBBank tại diễn đàn kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc 2025.

Vị trí kim cương mang đến lợi thế vượt trội cho Capital Square

Vị trí kim cương mang đến lợi thế vượt trội cho Capital Square

Nhịp cầu kinh doanh -  4 giờ

Trong bối cảnh quỹ đất vùng lõi trung tâm Đà Nẵng ngày càng khan hiếm, sự xuất hiện của siêu dự án Capital Square nằm kế bên sông Hàn ngập tràn tiện ích đẳng cấp đang trở thành tâm điểm của thị trường.