Phát triển bền vững

Tránh 'cha chung không ai khóc' trong triển khai kinh tế tuần hoàn

Phạm Sơn Thứ tư, 14/06/2023 - 07:48

TS. Hoàng Dương Tùng đề xuất mỗi bộ cần có một đơn vị riêng phụ trách về kinh tế tuần hoàn để tránh trường hợp “cha chung không ai khóc” sau một vài năm nữa.

Được xác định là chủ trương lớn, là “tương lai của nền kinh tế”, thời gian gần đây, kinh tế tuần hoàn trở thành chủ đề của nhiều đối thoại chính sách cũng như các hội nghị, hội thảo, tọa đàm.

Từ đó, công chúng cũng như cộng đồng doanh nghiệp ngày càng có cái nhìn và cái hiểu đúng đắn, sâu sắc hơn. Nhiều đơn vị đang và đã sẵn sàng để áp dụng kinh tế tuần hoàn trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

TS. Nguyễn Duy Thái, Phó chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam, đánh giá, tinh thần của cộng đồng doanh nghiệp về kinh tế tuần hoàn đang rất tốt. Nhiều doanh nghiệp, theo ông Thái, nói rằng “làm kinh tế tuần hoàn vì trách nhiệm xã hội”, thể hiện nhận thức tương đối tích cực.

“Cái gì tốt, lợi cho kinh tế, môi trường và xã hội thì doanh nghiệp tự khắc làm chứ không đợi được khuyến khích”

TS Nguyễn Duy Thái

Phó chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam

“Cái gì tốt, lợi cho kinh tế, môi trường và xã hội thì doanh nghiệp tự khắc làm chứ không đợi được khuyến khích”, ông Thái cho biết.

Tuy nhiên, theo TS. Hoàng Dương Tùng, nguyên Phó tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, dù được nhắc đến nhiều nhưng những hành động triển khai kinh tế tuần hoàn có tính thực tiễn cao vẫn còn “rất ít”, một phần đến từ việc chưa thực sự có một cơ chế thông thoáng để hỗ trợ và thiết lập cơ sở pháp lý cho mô hình này.

Cả hệ thống cùng chung tay

Năm 2020, Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) chính thức được phê duyệt, lần đầu tiên luật hóa khái niệm kinh tế tuần hoàn, đồng thời tạo khung để triển khai nhiều công cụ quan trọng hướng đến kinh tế tuần hoàn, tiêu biểu như công cụ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).

Năm 2022, cùng với việc Luật Bảo vệ môi trường 2020 chính thức có hiệu lực, Đề án phát triển kinh tế tuần hoàn cũng chính thức được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và ban hành, giao nhiệm vụ chi tiết cho 13 bộ cùng các cơ quan ngang bộ, chính quyền địa phương, Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam để cùng triển khai các hoạt động hướng đến kinh tế tuần hoàn.

Đề án này là bước tiến được giới chuyên gia đánh giá cao, đánh dấu nhận thức về kinh tế tuần hoàn của Nhà nước đã vượt ra khỏi phạm vi lĩnh vực tài nguyên môi trường.

Hiện tại, trên cơ sở các nhiệm vụ được giao, các bộ đang dần hoàn thiện khung chính sách, bao gồm xây dựng chiến lược kế hoạch quốc gia triển khai kinh tế tuần hoàn (Bộ Tài nguyên và môi trường); cơ chế thí điểm cho kinh tế tuần hoàn (Bộ Kế hoạch và đầu tư); hệ thống tiêu chí đánh giá kinh tế tuần hoàn (Bộ Công thương phối hợp với các bộ liên quan)...

Cần thêm sự phối hợp liên ngành

Tránh 'cha chung không ai khóc' trong triển khai kinh tế tuần hoàn 1
TS. Lại Văn Mạnh tại tọa đàm Thách thức và Giải pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành công thương do Báo Công thương tổ chức

Có thể nhìn thấy sự tích cực của các bộ, ngành hướng đến kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, làm thế nào để duy trì được sự tích cực ấy là một câu chuyện khác. Thực tế, có nhiều chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, thời gian đầu được thực hiện hết sức rầm rộ, tuy nhiên sau đó xảy ra tình trạng “cha chung không ai khóc”, mất rất nhiều công sức để xốc lại tinh thần triển khai, thực hiện.

Giải quyết bài toán này, TS. Lại Văn Mạnh, Trưởng ban Kinh tế tài nguyên và môi trường, Viện Chiến lược chính sách tài nguyên và môi trường (ISPONRE), đưa ra quan điểm, do có sự đặc trưng riêng và vai trò quản lý khác nhau, các bộ, ngành rất cần có cơ chế phối hợp một cách chặt chẽ.

Lấy đơn cử như chính sách cơ chế hỗ trợ về tài chính cần phải có tiêu chí xét duyệt do Bộ Tài nguyên và môi trường, Bộ Công thương hoặc Bộ Kế hoạch và đầu tư xây dựng nhưng đơn vị triển khai lại là Bộ Tài chính. Nếu không phối hợp chặt chẽ, không rõ ràng về trách nhiệm, chính sách ấy sẽ mãi chỉ nằm trên giấy.

Đồng quan điểm, ông Tùng cho rằng, các bộ cần phải nâng cao hơn nữa trách nhiệm triển khai kinh tế tuần hoàn thông qua việc mỗi bộ xây dựng riêng một cơ quan chuyên trách về mô hình này. Cơ quan chuyên trách sẽ “chịu trách nhiệm về mọi mặt trước bộ trưởng”, đảm nhận việc xây dựng chỉ tiêu cấp ngành, xây dựng hệ thống ưu tiên, đưa ra các đề xuất, triển khai các thí điểm và xây dựng hệ thống thông tin đánh giá.

Mặt khác, chính quyền địa phương cũng cần có cơ quan chuyên trách để đảm nhận vai trò cung cấp thông tin và đề xuất cụ thể những chính sách hỗ trợ. Nguyên lãnh đạo Tổng cục Môi trường nhìn nhận, nhiều ý kiến đề xuất chỉ nói là “nên có khuyến khích về đất đai, về thuế” nhưng “khuyến khích cụ thể thế nào” thì chưa ai trả lời được.

“Phải ngồi lại với nhau để làm cho vấn đề trở nên cụ thể, rõ ràng, biết rõ trách nhiệm nào thuộc về ai thay vì chỉ nói với nhau trên lý thuyết”, ông Tùng nhấn mạnh.

Một vai trò khác cần được bộ, ngành và địa phương thực hiện quyết liệt, theo ông Mạnh, là tìm kiếm những mô hình, sáng kiến đã và đang triển khai tốt, từ đó có chính sách thúc đẩy và nhân rộng.

Kinh tế tuần hoàn cần động lực thị trường

Kinh tế tuần hoàn cần động lực thị trường

Phát triển bền vững -  2 năm

Ưu đãi về thuế, phí hay tiền thuê đất chỉ mang tính bước đầu, không thể giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia tích cực vào kinh tế tuần hoàn nếu không có động lực thị trường để tạo ra lợi ích bền vững.

Kinh tế tuần hoàn không chỉ là quản trị chất thải

Kinh tế tuần hoàn không chỉ là quản trị chất thải

Phát triển bền vững -  2 năm

Theo các chuyên gia, thực hiện kinh tế tuần hoàn cần phải có những tiêu chí cụ thể để đánh giá, về cả khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường, thay vì chỉ dựa vào tiêu chí “kinh tế tuần hoàn để giảm phát thải”.

Quy tụ nhà tái chế hướng đến kinh tế tuần hoàn

Quy tụ nhà tái chế hướng đến kinh tế tuần hoàn

Phát triển bền vững -  2 năm

Trong bối cảnh phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn được xác định là kim chỉ nam của nền kinh tế, tháng 3/2021, khi đại dịch Covid-19 vẫn còn đang hoành hành, dưới sự chấp thuận của Bộ Nội vụ và Bộ Tài nguyên và môi trường, Hiệp hội Tái chế chất thải Việt Nam chính thức ra đời.

Hòa chung nhịp đập kinh tế tuần hoàn

Hòa chung nhịp đập kinh tế tuần hoàn

Phát triển bền vững -  2 năm

Từng bước đi chậm rãi nhưng đầy chắc chắn của những tấm gương tiên phong đang định hình cho một tương lai khép kín vòng lặp tuần hoàn.

 Ngành dầu khí vượt 3 rào cản trên đường dẫn lối đô thị xanh

Ngành dầu khí vượt 3 rào cản trên đường dẫn lối đô thị xanh

Phát triển bền vững -  3 ngày

Ngành dầu khí Việt Nam được kỳ vọng đóng vai trò tiên phong thúc đẩy chuyển dịch năng lượng tại các đô thị lớn, hình thành hệ sinh thái nhiên liệu sạch toàn diện.

Khuyến khích phụ nữ sinh con: Không chỉ trông vào hỗ trợ tài chính

Khuyến khích phụ nữ sinh con: Không chỉ trông vào hỗ trợ tài chính

Phát triển bền vững -  3 ngày

Duy trì mức sinh thay thế không chỉ đòi hỏi các chính sách về nghỉ sinh, hỗ trợ tài chính mà còn cần môi trường làm việc thân thiện, các dịch vụ phụ trợ phát triển và sẵn có.

Hà Nội muốn 'phủ sóng' trạm sạc xe điện, chuẩn bị cho 'phủ xanh' giao thông nội đô

Hà Nội muốn 'phủ sóng' trạm sạc xe điện, chuẩn bị cho 'phủ xanh' giao thông nội đô

Phát triển bền vững -  4 ngày

Trạm sạc xe điện sẽ được ưu tiên thí điểm mở rộng để tạo nền tảng chuyển đổi giao thông xanh trên địa bàn TP. Hà Nội.

Tập đoàn TH 'tô cam' thúc đẩy bình đẳng giới và an toàn cho phụ nữ, trẻ em gái trong kỷ nguyên số

Tập đoàn TH 'tô cam' thúc đẩy bình đẳng giới và an toàn cho phụ nữ, trẻ em gái trong kỷ nguyên số

Phát triển bền vững -  4 ngày

Bước sang năm thứ tư đồng hành cùng Chính phủ, Liên Hợp Quốc, chiến dịch “Tô cam 2025” của Tập đoàn TH, Bac A Bank, TH School và Quỹ Vì tầm vóc Việt tiếp tục được khởi động trong Tháng hành động vì Bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới. Với chủ đề “Bình đẳng giới và an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái trong kỷ nguyên số”, chiến dịch năm nay không chỉ nối dài sắc cam của hi vọng, mà còn khẳng định một cam kết bền bỉ: đồng hành cùng phụ nữ Việt trên hành trình kiến tạo hạnh phúc đích thực - hạnh phúc được xây bằng sự an toàn, tôn trọng và bình đẳng.

Áp lực tăng cao từ già hóa dân số: Hướng đi nào cho Việt Nam?

Áp lực tăng cao từ già hóa dân số: Hướng đi nào cho Việt Nam?

Phát triển bền vững -  1 tuần

Tốc độ già hóa dân số nhanh và mức thu nhập trung bình khiến Việt Nam phải đối mặt với bộ ba thách thức về tài khóa, tài chính và xã hội.

Gió đảo chiều ngành xi măng

Gió đảo chiều ngành xi măng

Doanh nghiệp -  2 giờ

Bước qua giai đoạn khó khăn, một số doanh nghiệp xi măng bắt đầu ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực dù thị trường chưa thực sự thuận lợi.

Techcombank phân phối sản phẩm bảo hiểm nhân thọ Techcom Life

Techcombank phân phối sản phẩm bảo hiểm nhân thọ Techcom Life

Tài chính -  4 giờ

Sự kết hợp giữa năng lực ngân hàng số hàng đầu Việt Nam của Techcombank và các giải pháp bảo hiểm thế hệ mới của Techcom Life kỳ vọng sẽ góp phần mang lại giải pháp bảo hiểm hiện đại, khác biệt, đặt khách hàng.

CEO Quỹ Manulife Việt Nam: Mục đích của đầu tư là gia tăng tài sản

CEO Quỹ Manulife Việt Nam: Mục đích của đầu tư là gia tăng tài sản

Tài chính -  6 giờ

"Đừng đầu tư theo cách đày đọa bản thân và trở thành nạn nhân của thị trường", bà Trần Thị Kim Cương, Tổng giám đốc Manulife IM nhấn mạnh.

Trên đỉnh Tủa Chùa, cô gái 9X thắp lửa đam mê cho trà Shan tuyết Việt

Trên đỉnh Tủa Chùa, cô gái 9X thắp lửa đam mê cho trà Shan tuyết Việt

Tiêu điểm -  6 giờ

Giữa lớp sương trắng phủ núi Tủa Chùa, Nguyễn Mỹ Linh chăm chút từng búp chè cổ thụ, như đang chạm vào ký ức quê hương. Bên giỏ chè và chai Number 1 mát lạnh, cô tìm thấy nguồn năng lượng để tiếp tục hành trình bền bỉ, lan tỏa tinh thần “bền đam mê” tới thế hệ trẻ Việt, chứng minh rằng mỗi ngày đều là cơ hội để biến đam mê thành hiện thực.

Ông Vũ Văn Tiền trở lại làm Chủ tịch ABBank

Ông Vũ Văn Tiền trở lại làm Chủ tịch ABBank

Hồ sơ quản trị -  19 giờ

Ông Vũ Văn Tiền rút khỏi vị trí Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Geleximco và được bổ nhiệm trở lại chức vụ Chủ tịch ABBank.

Tân Á Đại Thành có thêm dự án nhà ở gần 3ha tại Hà Nội

Tân Á Đại Thành có thêm dự án nhà ở gần 3ha tại Hà Nội

Bất động sản -  21 giờ

Một công ty thành viên của Tân Á Đại Thành được chấp thuận chuyển đổi gần 3ha đất nông nghiệp để làm tổ hợp dự án nhà ở nghìn tỷ tại TP. Hà Nội.

F88 nhận khoản vay chiến lược từ tập đoàn Đài Loan

F88 nhận khoản vay chiến lược từ tập đoàn Đài Loan

Doanh nghiệp -  23 giờ

Đây là lần đầu tiên F88 nhận khoản vay từ một định chế tài chính nước ngoài là Chailease Holding, có trụ sở tại Đài Loan và tuổi đời gần 50 năm.